انسان در جست‌و‌جوی معنا: از آشوئیتس تا تهران

99
زمان مطالعه: ۲ دقیقه

ویکتور فرانکل بنیان‌گذار مکتب معنادرمانی در روان‌شناسی و از معدود متخصصانی است که صحبت‌هایش در میان غیرمتخصصان هم خواننده دارد. او در دانشگاه وین روان‌شناسی درس می‌داد اما وقتی اوضاع زمانه آشفته شد و نازی‌ها زمام امور را در دست گرفتند، او هم سر از اردوگاه‌های کار اجباری درآورد و سه سال را در آشوئیتس و داخائو گذراند. او در شرایط اسفناک و ضدانسانی زندگی کرد که بسیاری هیچ‌گاه از آن جان سالم به در نبردند و آن معدود افرادی هم که توانستند بدن زخمی‌شان را از آن زنده بیرون بکشند، دیگر نتوانستند زندگی کنند و پس از چند سال مرگِ خودخواسته را انتخاب و خودکشی کردند.

ویکتور فرانکل بلافاصله پس از پایان جنگ جهانی دوم از تجربه‌اش در اردوگاه‌های کار اجباری نوشت و کمی بعد، براساس آن‌چه از سر گذارند بخش دومی هم به خاطراتش اضافه کرد و در آن نظریه‌اش را تشریح کرد و بسط داد. نتیجهٔ کار فرانکل، کتاب «انسان در جست‌و‌جوی معنا» شد و وقتی امروز این کتاب را در دست می‌گیرید، بخش اول آن شبیه تجربهٔ خواندن داستانی هول‌انگیز و متاسفانه واقعی است و بخش دوم آن تشریح روش علمی «معنادرمانی» به حساب می‌آید که البته با داستان‌هایی از مراجعین فرانکل تکمیل می‌شود:

معنادرمانی نه درس می‌دهد و نه موعظه کند. معنادرمانی از استدلال‌های منطقی و پندهای اخلاقی دوری می‌کند. برای داشتن یک تصویر خوب می‌توان گفت نقش معنادرمانگرها مثل یک چشم‌پزشک است نه نقاش. نقاش سعی می‌کند تصویری از دنیا را به ما نشان می‌دهد که خودش آن را می‌بیند. چشم‌پزشک سعی می‌کند ما را قادر به دیدن دنیای واقعی کند. نقش معنادرمانگر گسترده کردن میدان دید بیمار است، به طوری که همهٔ طیف‌ معنای بالقوهٔ زندگی برای او قابل دید و مشخص باشد (ص: ۱۰۵)

چرا باید این کتاب را خواند؟

«فهمیده نشدن» از آن احساس‌های است که بسیاری با آن درگیر هستند. خیلی‌ها از ترس فهمیده نشدن سکوت را انتخاب می‌کنند و مشکلاتشان را ناگفته باقی می‌گذارند و فکر می‌کنند آن‌که در جایگاه «روان‌شناس» نشسته و از همهٔ شواهد و قرائن پیدا است که زندگی آرام و به‌قاعده‌ای دارد، نمی‌تواند مشکلات و مسائل آن‌ها را درک کند. هر چند این تصورِ اشتباهی است اما احتمالاً همین نگاه باعث شده  تا بسیاری خوانندهٔ کتاب کسی باشند که با مرگ دست و پنجه نرم کرده است. کتاب «انسان در جست‌و‌جوی معنا» همین الان هم جزو کتاب‌های پرفروش است. از چشم خوانندگان این کتاب، زندگی ما هر قدر هم که بد باشد هنوز به پای زندگی در آشوئیتس نمی‌رسد و اگر آن زندگی پررنج هنوز از زاویه‌ای می‌تواند «ارزشمند» به حساب بیاید، پس حتماً برای ما هم راهی هست.

ویکتور فرانکل ۴۶ سال دیگر هم پس از نوشتن نسخهٔ اولیهٔ این کتاب زنده ماند و چندین بار آن را تصحیح و ویرایش کرد. پنج سال پیش از مرگش آخرین ویرایش را به سرانجام رساند و براساس آن بخش‌هایی را حذف کرد و فصل «موردی از خوش‌بینی غم‌انگیز» را به آن اضافه کرد. حالا نشر سنگ براساس همان آخرین نسخهٔ ویرایش شدهٔ کتاب را به دست مخاطبان فارسی‌زبان رسانده است.

 

مجلهٔ اینترنتی ۳۰بوک

شاید برایتان جالب باشد

نظر شما چیست؟

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.