تا کِی برادرکشی؟

347
زمان مطالعه: ۲ دقیقه

نیکوس کازانتزاکیس هیچ‌وقت برندهٔ نوبل نشد اما برای آن‌که نامش در ادبیات جهان ماندگار شود نیازی هم به این تجملات نداشت. او بارها نامزد این جایزه شد اما ظاهراً آن عنصر نامطلوبی بود که بی‌خاصیت‌کنندگان قلم‌ها دلشان رضا نداد تا به او جایزه بدهند. کازانتزاکیس -که رئیس اتحادیه کارگران سوسیالیست هم بود- در آخرین سال زندگییش نامزد نوبل شد اما در نهایت داوران تصمیم گرفتند جایزه را به آن کسی بدهند که مخالف استقلال الجزایر بود. هر چند به اعتراف رقیبش، آلبر کامو، «او صد بار بهتر بود» اما کازانتزاکیس از دام تایید‌شدن رهیده بود و نیازی به آن نداشت.

کازانتزاکیس در ایران و جهان با کتاب‌ «زوربای یونانی» شناخته می‌شود. کتاب‌های دیگر او به نام‌های «گزارش به خاک یونان» و «مسیح بازمصلوب» هم به فارسی ترجمه و ناگزیر تحسین شدند. کتاب «برادرکشی» که آخرین اثر این نویسنده شهیر یونانی است، اولین بار همزمان با انقلاب ۱۳۵۷ به فارسی ترجمه شد و حالا پس از سال‌ها ویراسته و تجدید چاپ شده است.

اگر بخواهیم موضوع اصلی کتاب را در یک عبارت بگنجانیم باید به «جنگ داخلی یونان» بسنده کنیم اما این همهٔ آن چیزی نیست که در چنتهٔ «برادرکشی» مخفی شده است. این کتاب همان ردپای آشنای آثار کازانتزاکیس را دارد و مثل همیشه داستان در فضای روستایی یونان اتفاق می‌افتد اما چنان عمقی را می‌کاود که باید آن را فراتر از تاریخ مشخص سال‌های جنگ داخلی یعنی ۱۹۴۶ تا ۱۹۴۹ و مکان خاص آن یعنی یونان قرار داد. داستان ریشه در واقعیت دارد و مایه اصلی خود را از نبرد نیروهای  مذهبی و مرتجع دولتی یونان با سرخ‌پوشان کمونیست می‌گیرد. اما کازانتزاکیس مثل همیشه فراتر از دعواهای ایدئولوژیک می‌رود و تباهی انسان‌ها و رویاهایشان را روایت می‌کند و همان آرزوهای مشترک و ناکامی‌های پی‌در‌پی را به رخ می‌کشد:

با خود می‌گفت «تو در این دنیا یا بره‌ای یا گرگ، اگر بره باشی می‌خورنت و اگر گرگ باشی می‌خوری. خداوندا! آیا حیوان سومی هم وجود دارد؟ یک حیوان قوی‌تر و مهربان‌تر (ص: ۱۳۰)

 

شخصیت اصلی کتاب برادرکشی کشیشی است که دلش می‌خواست «زمین و بهشت یکی شوند» اما راهش را نمی‌داند و همین است که او را به تکاپو می‌اندازد. او ایوبی است خشمگین که با جوش و خروش خدایش را بازخواست می‌کند:

آیا باید به کوهستان بروم و آبادی را با مسالمت به یاغی‌ها تسلیم کنم تا از ویران شدن نجات پیدا کند؟ یا اینکه فقط کنار گود بنشینیم و منتظر لطف و مرحمت تو بمانم؟ افسوس که ما فقط انسانیم خدای من. ما دیگر بیشتر از این نمی‌توانیم صبر کنیم. رحمت تو خیلی طولش می‌دهد و زیاد در راه می‌ماند و اکثر اوقات بعد از مرگ و در حیات دیگر به ما می‌رسد. اما من آن را همین الان می‌خواهم، در همین حیات! (ص: ۱۳۴)

 

برادرکشی با ترجمهٔ محمدابراهیم محجوب از سوی نشر لاک (وابسته به انتشارات امین الضرب) منتشر شده است.

 

 

مجلهٔ اینترنتی ۳۰بوک

شاید برایتان جالب باشد
1 نظر
  1. احمدرضا می گوید

    یک نگاهی به تاریخ انتشار پست انداختم، خیلی جالب بود. هم معرفی عالی بود هم تناسب تاریخ و عنوان!

نظر شما چیست؟

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

11 + 3 =