حمیدی شیرازی؛ اوستای خودخوانده شاعران

182
زمان مطالعه: ۲ دقیقه

حمیدی شیرازی شاعری است که اغلب با قصیدهٔ مشهور «مرگ قو» به خاطر آورده می‌شود اما اگر هم‌نسل و هم‌دوره او بودیم، احتمالاً مجادلات پرشور و حرارتش در یادمان حک می‌شد و نه آن شعر لطیف. او یکی از آن‌هایی بود که تنورِ جدال شعر سنتی با شعر نو را داغ نگه می‌داشت و برای نیما و شاعران پیرو او، مخالفی حاضرجواب و تند و تیز بود که حرفش را بی‌تعارف می‌زد:

والله بالله که اوستای شماییم/ خصم شما نیستیم، خدای شماییم

البته خدایی او چندان مورد توافق نبود. مثلاً صدرالدین الهی، استاد روزنامه‌نگاری، در دفاع از نیما به او پاسخی کوبنده و نسبتاً طولانی می‌دهد که این‌گونه آغاز می‌شود:

والله بالله که اوستای ریایی/ نزد خردمند دیو روی‌سیایی

اگر بخواهیم به طبقه‌بندی‌های تاریخی وفادار باشیم، باید بگوییم حمیدی شیرازی شاعر دورهٔ تجدد (۱۳۲۰-۱۳۵۰) است اما با خواست زمانهٔ خودش یعنی به‌کارگیری مضمون و مخصوصاً سبک نو سر جنگ داشت.

تاثیرعمده‌ای که او از محیط و زمانه‌اش گرفت نه در سرودن شعر نو ـ‌که مخالف آن بود‌ـ بلکه در علاقه‌اش به سبک خراسانی نمود پیدا کرده است؛ او اهل شیراز بود و انتظار می‌رفت به سیاق شاعران همشهریش یعنی سعدی و حافظ در سبک عراقی شعر بگوید اما بیشتر با «روح تعالی طلبی دورهٔ رضاشاهی برای ساختن میهن با شیوهٔ شاهنامه و سبک خراسانی هماهنگی داشت.»

آن سوی میدانی که حمیدی شیرازی گرد و خاک به راه می‌انداخت، دیگران جواب‌های تندی می‌دادند که از شخصیت تا شعر او را دربرمی‌گرفت. مثلاً هوشنگ ابتهاج اصرار می‌کند او «آدم خیلی خوبی بود» اما «عیبش فقط خودشیفتگی‌اش بود.» وقتی بحث شعر حمیدی شیرازی می‌شود، هر منتقد منصفی به قدرت و قوت دستکم برخی از اشعار او اعتراف می‌کند اما کسی هم از این نکته نمی‌گذرد که حرف نویی ندارد و انگار «شاعر هزار سال پیش است». مثلاً سیمین بهبهانی در نوجوانی فکر می‌کرد او «واقعاً خدای شاعران است» اما بعدتر متوجه شد که این شاعر توانا «نتوانسته است چیزی بر گذشته بیافزاید.»

کتاب مهدی حمیدی شیرازی: شاعر و عاشق حاصل پژوهش کامیار عابدی است و آن‌چه خواندید بر همین اساس نوشته شده است. این کتاب ۵۲۶ صفحه‌ای از پنج بخش اصلی تشکیل شده است؛ ابتدا با «زندگی شاعر» شروع می‌کنیم و سپس به «شناخت و تحلیل شعر» و خواندن «مناقشه‌ها و شهرآشوب‌ها»ی او می‌نشینیم و در نهایت با سیمای «شاعر به مثابه ادیب» آشنا می‌شویم و با خواندن «سخن همعصران» او کتاب را به پایان می‌بریم.

این کتاب سرشار از نامه‌‌نگاری‌ها و شعرهایی است که با زبان بی‌سکته و روان کامیار عابدی به یکدیگر متصل و تحلیل شدند. حاصل کار پژوهشگر کتابی شده که خواندن آن برای هر کسی که اندکْ‌علاقه‌ای به تاریخ شعر و ادبیات دارد، جذاب است.

مهدی حمیدی شیرازی: شاعر و عاشق با همت کامیار عابدی ‌به‌تازگی از سوی نشر جهان کتاب منتشر شده است.

 

شاید کتاب مرغ سحر را هم بپسندید.
شاید برایتان جالب باشد

نظر شما چیست؟

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.