سفرنامه یک انگلیسی در قرن بیست و یکم

82
زمان مطالعه: ۲ دقیقه

در آن سال‌هایی که جهان از برنامه هسته‌ای ایران خبردار شد، جک استروا وزیر امور خارجه انگلستان بود. او از سال ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۶ روابط انگلیس با سایر کشورهای دنیا را برنامه‌ریزی می‌کرد و اولین وزیر خارجه انگلستان بود که پس از انقلاب ۱۳۵۷ پا به خاک ایران گذاشت و چندین بار دیگر نیز گذرش به این سوی دنیا افتاد و نتیجه‌اش مجموعه‌ای از احساسات درهمِ خشم و شیفتگی و گیجی شد. «کار کار انگلیسی‌هاست» شرح حال مواجهات یک انگلیسی با ایرانی‌ها و تاملات او است که گاهی خواننده را می‌خنداند و گاهی او را متعجب می‌کند.

استروا اولین بار سال ۲۰۰۱ به ایران آمد و در نشست جنجالی سعدآباد ـ که درباره برنامه هسته‌ای ایران بود- شرکت کرد اما کتاب را با خاطره آخرین سفرش به ایران در سال ۲۰۱۵ شروع می‌کند. یعنی درست چهار سال پس از حمله عده‌ای به سفارت کشورش در تهران و تعلیق روابط دیپلماتیک تهران و لندن.

او در روزهای نخست‌وزیری ترزا می و در اوج اختلافات قصد کرد به ایران سفر کند و خاطره تلخی هم از آن سفر برای او و همراهانش باقی ماند. لحن متعجب جک استروا درباره بعضی از ویژگی‎های جامعه ایران مخاطب ایرانی را هم شگفت‌زده می‌کند. هر چند نه دقیقاً به همان علتی که او متعجب شده است بلکه دقیقاً به دلیل بی‌خبری و حیرت‌زدگی او از این ویژگی‌ها:

 

یکی از شگفتی‌های این سفر برخورد ما با میزان نفوذ رسانه‌های جمعی در ایران بود. اگر خیال کرده‌اید که فقط مردم بریتانیا به تلفن‌هایشان معتاد شده‌اند، سخت در اشتباه‌اید (ص: ۱۹).

جک استروا در خاطراتش چندین بار به مقامات ایرانی اشاره می‌کند و نظر خودش را درباره آن‌ها می‌نویسد. توانایی انگلیسی صحبت کردن یکی از آن ویژگی‌هایی است که او را به تحسین وامی‌دارد. دیگر فرقی هم نمی‌کند آن گوینده شهروندی عادی باشد یا «محمدجواد ظریف» یا «آیت‌الله صادق لاریجانی». هر کسی انگلیسی را روان صحبت کند به اعتبارش پیش چشم استروا افزوده می‌شود. آثار باستانی و قدمت تمدنی ایران و طبع شاعرانه ایرانی‌ها دیگر ویژگی‌هایی است که او مرتباً با تحسین از آن‌ها یاد می‌کند.

استروا همچنین سعی می‌کند با نشان دادن پیشینه روابط ایران و انگلیس بی‌اعتمادی همیشگی ایرانیان به انگلیسی‌ها را برای خواننده غیرایرانی روشن کند و تا حدودی هم موفق می‌شود اما هیچ‌گاه از لحن دیپلماتی سنجیده دور نمی‌شود و انتقادی جدی وارد نمی‌کند.

خاطرات جک استروا از تهران سال ۲۰۱۵ شروع می‌شود و بعد به قرارداد‌های ترکمنچای و ۱۹۰۷ و انقلاب مشروطه و آغاز سلطنت پهلوی و «بازگشت آیت‌الله خمینی» و «جنگ تحمیلی» می‌پردازد و باز به سال‌های پر کشمکش ۲۰۰۱ و بعد از آن می‌رسد.

علی مجتهدزاده «کار کار انگلیسی‌هاست» را سال ۱۳۹۸ به فارسی بازگرداند و تاکنون پنج بار تجدید چاپ شده است. مجتهدزاده بعد از ترجمه این کتاب و کتاب خاطرات جان کری و ادوارد اسنودن توان خود را در بازگرداندن خاطرات سیاسی به فارسی اثبات کرده است و بزودی نیز ترجمه او از خاطرات جان بولتون به بازار می‌آید.

 

راجع به کتاب‌های دیگری که توسط علی مجتهدزاده ترجمه شده است بیشتر بدانیم:

مجله اینترنتی ۳۰بوک

شاید برایتان جالب باشد

نظر شما چیست؟

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.