چگونه داستایوفسکی بخوانیم؟

987
زمان مطالعه: ۴ دقیقه

فیودور داستایوفسکی، به حق، یکی از بزرگترین نویسنده‌های روسیه است که آوازه و تاثیر قلمش جهانی است. سختی‌هایی که در زندگی کشیده به خوبی در داستان‌هایی که نوشته نمایان است و شخصیت‌هایی که در نوشته‌ها خلق کرده توانسته به خوبی تصویر دقیقی از روسیه قرن نوزدهم ترسیم کند.

مرد کوچکی که در خیابان از کنار شما می‌گذرد، ممکن است یک رهگذر بی‌اهمیت باشد اما داستایوسکی با هنر داستان‌نویسی‌اش طوری به این شخصیت می‌پردازد که می‌فهمیم این رهگذر خود ما و زندگی‌اش همان زندگی ماست.

از طریق نوشته‌های داستایوسکی در می‌یابیم همین آدم‌های ساده ستون‌های اصلی جامعه هستند و تنها از خلال درک زندگی این انسان‌های بی‌صداست که می‌توان تصویری از روان حقیقی اجتماع به دست آورد.

اما چطور باید آثار این نویسنده را خواند و با آن‌ها ارتباط برقرار کرد؟

جنایت و مکافات- ۱۸۶۶

بهترین قدم برای شروع داستان‌های داستایوفسکی خواندن «جنایت و مکافات» است. یکی از مشهورترین آثار او که حقیقتا جزو کلاسیک‌های جهانی به حساب می‌آید. داستان درباره مرد فقیری است که برای زنده ماندن، به ناگزیر مرتکب جنایت می‌شود اما در ادامه باید با بحرانی بزرگتر از فقر دست و پنجه نرم کند: احساس گناه. هنر داستایوسکی در این کتاب این است که خواننده را با کم‌ارزش‌ترین و بعضا رقت‌انگیزترین اهالی سن‌پطرزبورگ آشنا می‌کند. به گفته خودش این اثر «یک رمان روان‌کاوانه» است و نویسنده بیشتر از آنکه کنترل کننده کاراکترها و شخصیت‌ها باشد در کنار آنها ایستاده و تنها حالات‌شان را توصیف می‌کند.

ابله-۱۸۶۶

اگر احساس می‌کنید که در دنیا دیگر آنقدرها که باید، خوبی و مهربانی یافت نمی‌شود، یعنی زمان آن فرا رسیده که ابله را بخوانید.

میشکین، شخصیت اصلی کتاب یکی از مهربان‌ترین و با ملاحظه‌ترین کاراکترهای دنیای ادبیات است که در دنیایی پر از انسان‌های قضاوت‌کننده که هر لحظه در کار پیاده کردن نقشه‌ای برای حیله‌ای جدید هستند؛ گیر کرده‌است. او بعد از گذراندن یک دوره درمان روان، از سوئیس به کشورش باز می‌گردد و رسوایی به‌بار آمده  به خاطر یک رابطه و بدرفتاری اطرافیان، میشکین را به نقطه اول، یعنی فروپاشی روح و روان، باز می‌گرداند.

بیچارگان (مردم فقیر) -۱۸۴۶

این رمان روایتش به صورت نامه میان دو شخص فقیر در سن‌پطرزبورگ بیان می‌شود. «ماکار دیووشکین» و دختر مورد علاقه‌اش «واروارا دبوروسلورا» به جای دیدار رو در رو نامه‌هایی رد و بدل می‌کنند.با وجود زبان کنایی، این کتاب یک رمان مهم اجتماعی است که صدای آنهایی شده که بهره‌ای از جامعه نداشتند. عشق راه دور دیووشکین به دختر جوانی که خویشاوندش است او را مجاب می‌کند تا به هر ترتیب ممکن به دنبال پول باشد تا بتواند واروارا را حمایت کند و شاید روزی روزگاری بتواند با او ازدواج کند. به رغم تلاش‌هایی که انجام داد، والدین دختر چنین خواستگاری را تایید نمی‌کنند و مردی پولدارتر به عنوان خواستگار وارد می‌شود. بنابراین واروارا در برابر انتخابی سخت قرار می‌گیرد و باید میان عشق و پول یکی را انتخاب کند.

جن‌زدگان (تسخیر شدگان)- ۱۸۷۱

این کتاب یکی از آخرین آثار داستایوفسکی و سیاسی‌ترین آنهاست. ماجرا با داستان قتل دانشجویی به نام ایوان ایوانف شروع می‌شود که گفته می‌شود توسط اعضای یک حلقه انقلابی انجام شده‌است.

داستان بازتاب دهنده روحیه شورشی و رادیکالی است که در میان روشنفکران روسیه فراگیر شده و سر آغاز دوران وحشت در این کشور است. کتاب همچنین بازتابی است از افکار داستایوسکی نسبت به بخش معترض جامعه در زمان خود و (شاید) آشکار کننده مشارکت خودش در محافل آزاداندیشی است.

قمارباز- ۱۸۶۶

این کتاب همه‌اش درباره پول است؛ چرا که داستایوفسکی خودش از مالباخته‌های روزگار بوده‌است.یک روز داستایوفسکی در قمار پول کلانی را از دست می‌دهد. نه تنها پول خودش بلکه پول متعلق به دوستانش را هم در بازی می‌بازد. به خاطر همین در اضطرار و اضطراب قراردادی می‌نویسد برای نوشتن کتاب «قمارباز» در کوتاه‌ترین زمان ممکن. پول کمی به عنوان پیش پرداخت می‌گیرد و نوشتن را آغاز می‌کند.

ایده اصلی رمان توصیف وضعیت روانی روند قمار بود که فرد درگیر در بازی را تماما می‌بلعد. متاسفانه داستایوفسکی باز هم در قمار می‌بازد تا اینکه دست آخر به همسرش قول می‌دهد که دیگر سمت آن نرود.

رنج کشیدگان و خوار شدگان-۱۸۶۱

ایده نوشتن این کتاب زمانی به ذهن داستایوفسکی آمد که بعد از مدت زمانی طولانی که در تبعید بود بار دیگر به سن‌پطرزبورگ برگشت. تا حدی رمان به حالت زندگی‌نامه نوشته شده و از زاویه دید جوانی به نام «وانیا» روایت می‌شود.

او کسی است که برای تامین حداقل معاش خود در دهه ۱۸۴۰ به شدت تلاش می‌کند. در صفحات رمان، سن‌پطرزبورگ شبیه کتابی با صفحات باز تبدیل می‌شود و بسیاری از جزئیات دقیق زندگی این شخصیت‌ به زندگی در شهر حیات می‌بخشد. این اثر از نظر همانندی شبیه آثار نویسندگانی همچون چارلز دیکنز توصیف شده‌است.

برادران کارامازوف- ۱۸۷۹

این رمان آخرین اثر داستایوفسکی است و تنها دو ماه قبل از مرگش تمام کرد.

طرح پیچیده داستان سوالات متعددی را در زمینه آزادی، دین و اخلاق ایجاد می‌کند.

بر اساس گفته برخی منتقدین، این رمان بازتاب مراحل مختلفی از زندگی نویسنده است که توسط سه برادر به نمایش گذاشته می‌شود. طرح کلی داستان با ماجراهایی از قتل، عشق و مسائل اجتماعی عجین شده‌است.

شاید برایتان جالب باشد
1 نظر
  1. MSh می گوید

    مسئله ای که در این نوشته بررسی نمیشه چگونه داستایفسکی خواندنه!
    سایت کتاب فروشی که مثلا داره از فعالیت های فرهنگی کسب درآمد میکنه نباید برای اینکه مطلب هاش چهار تا بازدید بیشتر بخوره این روش های رقت انگیز رو به کار بگیره. اتفاقی که اینجا و متاسفانه درفضاهای دیگه درحال رخ دادنه!

نظر شما چیست؟

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.