چگونه در موسمِ انتخابات زنده بمانیم؟

121
زمان مطالعه: ۴ دقیقه

هر فصلی نوبرانه‌ای دارد و نوبرِ موسمِ انتخابات هم «حرف» است. برخلاف باقی نوبرانه‌ها «حرف» ارزان است و همه جا پیدا می‌شود اما اعجاز اصلی چنین محصولی این است که با وجود فراوانی بیش از حد، باز هم روی دست کسی نمی‌ماند و هیچ‌وقت دور ریخته نمی‌شود. فروشندگان همیشه راهی پیدا می‌کنند تا «حرف» را به دست مشتری‌هایش برسانند و بعضی را به پرخوری بکشانند. بدن‌های ورم کرده و حالت تهوع از عوارض رایج مصرف زیاد این نوبرانه است که در موارد حاد حتی به مسمویت و مرگ هم منجر می‌شود. اکثر عوارض چندان مهم نیستند و با گذر زمان از بین می‌روند اما چون پیشگیری بهتر از درمان است، کتاب‌هایی را معرفی می‌کنیم تا بتوانید از فصل انتخابات جان سالم به در ببرید و گرفتار عوارض ناخوشایندش نشوید.

دانشنامه سیاسی (فرهنگ اصطلاحات و مکتب‌های سیاسی)

اگر به نوبرانه فصل انتخابات علاقه‌ دارید، کتاب «دانشنامه سیاسی» را از خودتان دور نکنید. غفلت از این کتاب شبیه آن است که یک کیلو توت‌فرنگی‌ -یا شاید بیشتر- را نشسته بخورید. عاقبتِ ندانستن معنای دقیق کلماتی که مفت و مسلم فروخته می‌شود، شبیه به همان خوردن میوه نشسته است. بنابراین اگر می‌خواهید در این ایام فقط یک کار مفیدِ پیشگیرانه کنید، خودتان را به دانشنامه سیاسی داریوش آشوری مجهز کنید.

این کتاب مانند باقی کتاب‌های مرجع است و نیازی نیست از اول تا آخر آن را بخوانید. در واقع، هر وقت به کیفیت محصولی شک کردید باید کتاب را باز کنید تا معلومتان ‌شود فلان اصطلاح سیاسی که کسی به عنوان فحش آن را بر زمین می‌کوبد، معانی متعددی دارد و احتمالاً خود فروشنده هم از آن خبر ندارد. اگر به چنین نشانه‌ای برخوردید، احتمالاً باید قید خرید از آن فروشنده را بزنید یا لااقل حساسیت بیشتری نشان دهید.

دانشنامه سیاسی به ترتیب حروف الفبا سامان گرفته و معادل انگلیسی واژگان هم در آن ذکر شده است. مثلاً در ذیل اصطلاح «حوزه نفوذ» این چنین می‌خوانیم:

اصطلاحی است جغرافیایی، به معنای قلمرویی که حق برتری سیاسی یا اقتصادی یک دولت بر آن به رسمیت شناخته شده باشد، اگرچه مقدار کاربرد قدرت آن دولت بر آن قلمرو اندک یا هیچ باشد. حوزه نفوذ ممکن است یکسویه اعلام شود (چنانچه «دکترین مونرو» توجه خاص ایالات متحد آمریکا را به نیمکره غربی اعلام کرد) یا چندسویه (چنانکه دولت‌های فرانسه، آلمان، و بریتانیا در ربع آخر قرن نوزدهم درمورد حوزه‌های نفوذ خود در آفریقا به سازش رسیدند.)

مغالطه‌های پرکاربرد (۴۴ ترفند کثیف برای برنده شدن در بحث‌ها)

یکی از ویژگی‌های اصلی فصل انتخابات این است که برای مدت کوتاهی همه فروشنده می‌شوند و «حرف» می‌فروشند. البته دکان همه به یک اندازه شلوغ نیست و رقم سود و زیان آدم‌ها هم متفاوت است. با این حال، چه فروشنده باشید و چه خریدار و چه ناظری بی‌حوصله، یک چیز هست که باید بدانید: بعضی از این نوبرانه‌ها سمی هستند. گاهی خود فروشنده هم نمی‌داند محصولش سمی است اما خیلی وقت‌ها هم می‌دانند و به روی خودشان نمی‌آورند. «مغالطه‌های پرکاربرد» کتاب مختصر و مفید ۱۶۷ صفحه‌ای است که با خواندنش به یک کارشناس سموم و آفات تبدیل می‌شوید. این هنری است که برای همیشه با شما می‌ماند و در زندگی روزمره هم به کارتان می‌آید.

این کتاب ۴۴ روش اصلی مسموم کردن آدم‌ها با حرف یا همان مغالطه را رسوا می‌کند. حتی با خواندن فهرست کتاب هم چیزهایی دستگیرتان می‌شود که می‌تواند نجات‌دهنده باشد. مثلاً می‌فهمید «آمارپراکنی» یا «توسل به ترس» یا «حمله به شخص و نه استدلال» از ترفند‌های کثیفی است که با آن به سراغتان می‌آیند.

شاید شما به هر دلیلی این کتاب را نخوانید اما دیگرانی که فقط به «پیروزی» خودشان فکر می‌کنند، آن را خوانده‌اند و با استفاده از همین روش‌ها قاتل جانتان می‌شوند. آن‌وقت، حتی نام‌تان هم در میان فهرست قربانیان قرار نمی‌گیرند چون آن‌ها متخصص بازنویسی دلبخواهانهٔ تاریخ هستند و بلدند جنازه‌ها را پنهان کنند:

بدترین کارها و جنایت‌ها را می‌توان از روایت‌های تاریخی پاک کرد یا کوچک جلوه داد. و از سوی دیگر، خیال‌پردازی‌ها و روایت‌های جعلی را می‌توان همچون واقعیت‌های انکارناپذیر جلوه داد. این همان اتفاقی است که در کتاب‌هایی که «تاریخ میهن‌پرستانه» نامیده می‌شوند رخ می‌دهد….برای دفاع از این کار غالباً طرف مقابل را به منفی‌نگری نیز متهم می‌کنند: «تو همیشه می‌خواهی بر بدی‌های ما تمرکز کنی! خوبی‌ها چه؟ نمی‌خواهی به آن‌ها هم توجه کنی؟» (ص: ۱۰۹)  

کتاب «مغالطه‌های پرکاربرد» برخلاف بسیاری از کتاب‌های مفید برای این فصلِ سال، نیازی به دانش پیشینی ندارد و داشتن یک مغز سالم و کنجکاو برای فهمیدن و لذت بردن از آنْ کفایت می‌کند.

چگونه در انتخابات پیروز شویم؟

شاید عنوان کتاب «چگونه در انتخابات پیروز شویم؟» شما را به غلط بیاندازد و فکر کنید این کتابی نیست که به درد یک شهروند عادی بخورد اما دقیقاً این همان کتابی است که می‌تواند دردی را دوا کند. اول از همه به این دلیل که به یاری چنین کتابی می‌توانید مهندسی معکوس کنید تا مشت‌های بسته برایتان باز شود. اگر در نظر بگیرید که در طی تاریخ برای فهمیدن طرز فکر دیگری چقدر خرج جاسوس و مخبر و شکنجه‌گر کردند و می‌کنند، اهمیت کتاب هم معلومتان می‌شود. این کتاب بعضی از کلاسیک‌ترین راه‌هایی را نشان می‌دهد که نامزدهای انتخاباتی از زمان روم باستان تا امروز رهروی آن هستند:

به مردم امید بدهید. حتی بدبین‌ترین رای‌دهندگان می‌خواهند کسی را باور کنند. به مردم این حس را بدهید که می‌توانید دنیا را بهتر کنید و آن‌ها هم به مخلص‌ترین طرفداران شما بدل می‌شوند. دستکم تا بعد انتخابات، وقتی که ناگزیر، آن‌ها را ول می‌کنید. اما آن موقع این موضوع اهمیتی ندارد چون دیگر برنده شده‌اید (ص: ۳۱).  

«کتاب چگونه در انتخابات پیروز شویم؟» در واقع توصیه‌های برادر سیسرون، وکیل و خطیب معروف رومی، به او است. سیسرون هر چه را خوبان همه داشتند، داشت اما پاشنهٔ آشیل او عدم تعلقش به نژادی والا و اشرافی بود. در روم باستان، فقدان چنین پیوندیْ نقص به حساب می‌آمد و او چنین نواقصی را با کلام توانایش رفع و رجوع می‌کرد.

کتاب با یک دلسوزی برادرانه نوشته شده و از نظر اهمیت و محتوا، آن را با توصیه‌های شهریار ماکیاولی مقایسه می‌کنند. اگر از چند نامِ همعصرِ سیسرون بگذریم، چیز منسوخ شده دیگری در کتاب پیدا نمی‌کنید و آش و کاسه هنوز همان است.

شاید برایتان جالب باشد

نظر شما چیست؟

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.