معرفی کتاب راهنمای مردن با گیاهان دارویی

194
زمان مطالعه: ۳ دقیقه

کتاب راهنمای مردن با گیاهان دارویی در دستۀ داستان‌های کوتاه فارسی قرار می‌گیرد. این کتاب اولین رمان خانم عطیه عطارزاده است که کاری نو و تجربی (به قول خودش خارج از قاعده، پیچیده و رها) به حساب می‌آید. استقبال از این کتاب به قدری خوب بوده که تاکنون (بهمن ۹۹) بیشتر از ۲۴ بار تجدید چاپ شده و در فهرست صد کتاب پرفروش ۳۰بوک قرار گرفته است.

محتوا و داستان کتاب راهنمای مردن با گیاهان دارویی:

بیاید با هم نگاهی بیاندازیم به متنی که در اولین صفحه، بعد از شناسنامۀ کتاب، دیده می‌شود:

مرگ آن است که نفس، اعضا و جوارح را رها کند و به حال خود بگذارد. همان طور که یک صنعتگر هنگام استراحت ابزار کار خود را رها می کند؛ و این حقیقت آن زمان برای شما روشن می شود که نفس و چگونگی وجودش را بشناسی. انسان ترکیبی است از یک نظام تجردی و یک نظام مادی، نظام تجردی انسان روح و نظام هادی انسان بدن نامیده می‌شود. آن گاه که روح متعلق به بدن است و بدن در جهت خواسته های خود از آن بهره می‌برد، به آن نفس گفته می شود. پس روح و نفس یک حقیقت واحدند و به دو اعتبارِ متفاوت نام‌گذاری شده‌اند. نظام مادی انسان نیز دارای دو اعتبار است؛ آن زمان که با نفس در ارتباط است به آن بدن می‌گویند و هنگامی که این ارتباط قطع شد دیگر به آن بدن گفته نمی‌شود، بلکه از لفظ جسد استفاده می‌کنند.

شیخ الرئیس ابوعلی سینا

احتمالاً با کنار هم قرار دادن نام کتاب و خواندن این پاراگراف متوجه شده باشید که این کتاب حول دو موضوع می‌گردد: گیاهان دارویی و مرگ.

کتاب از زبان دختری نوشته شده که در کودکی طی یک حادثه بینایی‌اش را از دست داده است. این اتفاق باعش شده سایر حس‌هایش قوی‌تر شوند. در جایی از کتاب راجع به نظرش نسبت به بینایی می‌خوانیم:

آن قدر به دیدن چیزها با دو چشم عادت کرده اند که توانایى حقیقى دیدن را از دست داده اند. در کتابى شنیده ام حس دیدن مانند حس جهت یابى به مرور زمان در نوع آدمیزاد از بین رفته است. قدیم ها که نه نقشه اى در کار بود و نه جاده و خیابانى، آدم ها مانند پرندگان چشم هاى شان را مى بستند و مسیرشان را حدس مى زدند. اما حالا ناچارند نام خیابان ها و کوچه ها را حفظ کنند و مدام توى نقشه ها بگردند تا خودشان را پیدا کنند. دیدن هم همین طور است، اگر از آن استفاده نکنى، ذره ذره از دستش مى دهى!

از متن کتاب

دختر این داستان با مادرش در خانه‌ای قدیمی با یک حیاط زندگی می‌کنند و برای کسب درآمد گیاهان دارویی پرورش می‌دهند، گاهی آن‌ها را خشک می‌کنند و به فروش می‌رسانند.

دنیای این دختر چیزی مانند خواب و بیداری است. به گفتۀ خودش گاهی نمی‌تواند تشخصی بدهد کی بیدار است و کی خواب، که البته از دست دادن قدرت بینایی‌اش هم در این ماجرا بی‌تاثیر نبوده. وَهْم با دنیایش آمیخته شده و شاید نیروهای ماوراءالطبیعه داشته باشد.

در دنیای خوگرفته با وهمش، با آدم‌های زیادی سر و کار ندارد، خودش ساست و مادرش و ابوعلی سینا، حکیم بزرگ ایرانی، و سردار حسین، شخصیتی تاریخی از دوران ناصرالدین شاه.

ماجرا از این قرار است که شخصیت اصلی این داستان خیلی اهل بیرون رفتن از خانه نیست و ترجیح می‌دهد اوقاتش را با خود سپری کند، تا اینکه برای یک‌سری امور از خانه بیرون می‌رود و به اکتشاف دوبارۀ دنیا می‌پردازد، او از این اکتشاف لذت می‌برد چرا که در بخش‌های ابتدایی کتاب، دنیا با استفاده از چنین جملاتی مثل «مادر می‌گوید» یا «به قول شیخ» این چنین  اما در ادامه روند داستان، او که خود شروع به کشف دنیا کرده، دنیا را توصیف می‌کند.

مشخصات فیزیکی کتاب راهنمای مردن با گیاهان دارویی:

در حاشیۀ بعضی صفحات کتاب، گاهی تصاویر و توضیحاتی را می‌بینیم که بیشتر مربوط به گیاهان دارویی هستند.

توجه شما را به اولین تصویری که در کتاب دیده می‌شود جلب می‌کنیم:

یکی از تصاویر داخلی کتاب راهنمای مردن با گیاهان دارویی

 

نحوه‌ی آویختن گیاهان برای خشک کردن:
نکته‌ی مهم این است که حتمً هوا باید میان ساقه‌های آویخته جریان داشته باشد. باید در فاصله‌ی میان ساقه‌ها صدای خاصی شنیده شود؛ صدای فریادی گنگ همراه با زوزه‌ی آرام باد.
– از متن کتاب

راهنمای مردن با گیاهان دارویی کتابی است سبک وزن (کم‌تر از ۱۲۰ گرم) با جلد شومیز و قطع رقعی که نشر چشمه آن را در ۱۱۷ صفحه با کاغذ بالکی به چاپ رسانده است.

روی پشت جلد کتاب می‌بینبم نشر چشمه خودش این کتاب را در دسته‌بندی زیر قرار داده است:

کتاب‌های قفسه‌ی قرمر: ساختارگرا، جریان‌گریز، ضدژانر

از عبارت ضدژانر برای توصیف هر اثری استفاده می‌شود که عاری از هرگونه ژانر و سبک ادبی یا هنری است (برای آشنایی بیشتر با مغهوم ضدژانر کلیک کنید).

از دیگر کتاب‌های نشر چشمه که در همبن قفسه قرار گرفته‌اند:
خون خورده – مهدی یزدانی خرم

غاب (نامه هایی به کرت کوبین) – زکریا قائمی

از عبارت ضدژانر برای توصیف هر اثری استفاده می‌شود که عاری از هرگونه ژانر و سبک ادبی یا هنری است.

کلام آخر:

در کتاب راهنمای مردن با گیاهان دارویی جملات روان‌شناختی و فلسفی زیاد می‌خوانید. اگر به رمان‌های ساختارشکننانه علاقه دارید، یا از خواندن دساتان‌های سورئال لذت می‌برید، راهنمای مردن با گیاهان دارویی گزینۀ مناسبی برای شماست.

تصویر کتاب راهنمای مرد با گیاهان دارویی
شاید برایتان جالب باشد

نظر شما چیست؟

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.