آشنایی با انواع نظام‌های سیاسی

شادی صارمی
شادی صارمی
35 دقیقه
مطالب خواندنی
آشنایی با انواع نظام‌های سیاسی
شادی صارمی
شادی صارمی
35 دقیقه
56
0
آنچه پس از خواندن این مقاله خواهید دانست :

جهان بر پاشنه سیاست می‌چرخد، زندگی روزمره ما مردم عادی را ایدئولوژی و ایده‌های دولتمردانی که بر مسند قدرت نشسته‌اند تعیین می‌کنند. اگر بخت‌یار مردمانی باشد دموکراسی یا سوسیال دموکراسی نصیب‌شان می‌شود، درست مانند آنچه مردمان کشورهای اسکاندیناوی تجربه می‌کنند و اگر بخت‌یار نباشند آنچه اکنون در سرزمین‌هایی همچون کره‌شمالی حاکم است بر سرشان آوار می‌شود. اما واقعا آیا فقط بخت و اقبال است که مکتب‌های سیاسی حاکم در یک کشور را تعیین می‌کند؟ احتمالا تن دادن به این تعریف یک‌جور ساده‌دلی است، ریشه‌های حاکم شدن نظام‌های سیاسی خودکامه بر یک سرزمین یا رسیدن به آزادی‌بیان و دموکراسی به عنوان نمونه اعلای یک حاکمیت بسیار پیچیده‌تر از بخت‌واقبال است. توسعه‌یافتگی، فهم‌ودرک عمومی از حقوق اولیه شهروندی، اعتقاد به آزادی‌بیان و رشدیافتگی جامعه مدنی به باور بسیاری از نظریه‌پردازان از اصلی‌ترین عوامل تعیین‌کننده برای روی کارآمدن حاکمان در یک سرزمین است.

«دارون عجم‌اوغلو» نویسنده کتاب «چرا ملت‌ها شکست می‌خورند؟» معتقد است رسیدن به جواب یک سوال فهم ما را از وضعیت کشورها روشن می‌کند، او در این کتاب اثرگذار در پی رسیدن به پاسخ این سوال است که : «چرا بعضی کشورها، مانند نروژ، در حال شکوفایی هستند ولی بعضی کشورها، مانند مالی، در حال سقوط.» عجم‌اوغلو معتقد است نهادهای سیاسی و اقتصادی برآمده از خود ملت‌ها هستند. در واقع نظریه‌پردازانی همچون عجم‌اوغلو یا ریچارد لین نویسنده کتاب «بهره هوشی و ثروت ملت‌ها» معتقدند بخشی از وضعیت حاکم در سرزمین‌ها از نظر روی کارآمدن مکاتب سیاسی و حاکمیت‌ نظریه‌های سیاسی در سرزمین‌ها به خود ملت‌ها بازمی‌گردد، آنها در یک کلام می‌گویند: «ملت‌ها هر چه آگاه‌تر، آزادتر.»

چرا آشنایی با نظریه‌ها و مکتب‌های سیاسی مهم است؟ 

بسیاری از ما ممکن است در گفت‌وگوهای روزمره یا هنگام تماشای اخبار شبانگاهی به بحث‌های سیاسی برسیم، پای حرف‌های نظریه‌پردازانی بنشینیم که خود را چپ یا سوسیال دموکرات، لیبرال یا مشروطه‌خواه و سلطنت‌طلب می‌دانند. نظریه‌های سیاسی که گاهی برای شهروندان معمولی که گرفتار زندگی روزمره هستند چندان قابل‌ تمیز دادن از یکدیگر نیستند. آشنایی با نظریه‌های سیاسی و تعاریف اولیه آنها می‌تواند در فهم عمومی ما از آنچه در دنیای اطرافمان می‌گذرد بسیار مهم باشد. مهم است که بدانیم اینکه امروز اروپایی‌ها از روی کار آمدن سیاستمداران دست‌راستی می‌ترسند، اینکه روشنفکران آمریکایی معتقدند روی کار آمدن چهره‌ای همچون دونالد ترامپ در سرزمین آزادی‌ها یعنی شکست دموکراسی چه معنایی دارد؟ و البته در دهکده جهانی امروز آشنایی با این مکاتب سیاسی همچون یک زنجیره به هم مربوط است، چرا که انتخاب یک رییس‌جمهور جمهوری‌خواه در آمریکا یا یک نخست‌وزیر فاشیست در هلند همچون مهره‌های بازی دومینو وضعیت خاورمیانه را هم دستخوش تغییر می‌کند. هر چند در اغلب کشورهای خاورمیانه و حتی ایران سیاست تک‌حزبی حاکم است و احزابی با نظریه‌های سیاسی گوناگون اجازه رشد و فعالیت نیافته‌اند، اما در لایه‌های زیرین این جوامع نیز نظریه‌های سیاسی در جریان هستند و سرنوشت‌ساز. 

در این مقاله سعی کرده‌ایم شما را با ویژگی‌های هر یک از این مکاتب سیاسی آشنا کنیم و کتاب‌های مهمی که برای آشنایی بیشتر با این نظریه‌های سیاسی منتشر شده، معرفی کنیم.

 

لیبرالیسم

به باور بسیاری از نظریه‌پردازان «لیبرالیسم» در برابر «مارکسیسم» و «فاشیسم» بود که قد علم کرد. دنیای غرب و به شکل کلی جهان مدرن صورت لیبرال به خود گرفت تا بر رقبای چپ‌گرایش پیروز شود. 

لیبرالیسم مکتب سیاسی است که بر فردگرایی، آزادی‌خواهی، عقلانیت، برابری طلبی و قانون اساسی اتکا می‌کند. برای سیاستمداران لیبرال مساله «حق» یکی از عناصر بنیادین در لیبرالیسم است. اولین بارقه‌های بروز لیبرالیسم به سده هجده میلادی بازمی‌گردد. در معنای لغوی لیبرالیسم یعنی آزادیخواهی که در بطن این نظریه سیاسی هدف توسعه آزادی‌های فردی است. این اندیشه سیاسی جنبشی است که برای تامین این ایده شکل گرفت که مردم باید به‌طور کلی تابع حاکمان خودکامه نباشند و در زندگی خصوصی‌شان هم حق آزادی آنها با تکیه بر قانون اساسی تامین شود. در واقع بعدها لیبرال‌ها با تکیه بر آرا فیلسوف انگلیسی «جان لاک» تاکید داشتند که قانون اساسی در کشورهایی با حاکمان لیبرال باید به سمتی برود که هیچ‌کس در این سرزمین‌ها حق نداشته باشد به سلامتی، زندگی خصوصی و اموال دیگری دست‌درازی کند. 

 

مشهورترین نظریه‌پردازان لیبرالیسم چه کسانی هستند؟ 

مکتب سیاسی لیبرالیسم با تکیه بر آرا فیلسوفانی همچون جان لاک، آدام اسمیت، جان‌استوارت میل و قدمایی همچون مونتسکیو بارور شده است. بعدها نظریه‌پردازانی همچون فریدریش فون‌هایک مفاهیم مربوط به لیبرالیسم را در ساحت اقتصادی و دفاع از بازار آزاد هم بسط دادند.

 

 

عکسی از کره زمین دربارهٔ نظام‌های سیاسی در جهان

لیبرالیسم در کدام کشورها حاکم است؟ 

این جنبش سیاسی در چهار قرن اخیر در بسیاری از کشورهای پیشرفته و مدرن غربی طرفداران بسیاری یافته است؛ اما یکی از اولین دولت‌های مدرنی که بر پایه اصول بنیادین لیبرال شکل گرفت ایالات متحده آمریکا بود. یکی از اولین بروزهای رسمی این ایده سیاسی در اعلامیه استقلال آمریکا بود که در آن نوشتند: همه انسان‌ها برابر آفریده شده‌اند و توسط خالق‌شان از حقوقی بهره‌مندند از جمله اساسی ترین موارد این حق‌ها این است: حق زندگی، حق‌ آزادی، حق سعادت و خوشبختی. در واقع در بیانیه استقلال آمریکا به این ایده جان لاک تکیه شده است که می‌گفت «همه انسان‌ها از حق زندگی، آزادی و مالکیت» باید بهره‌مند باشند. 

یکی دیگر از اولین‌ کشورهایی که نظریه سیاسی لیبرالیسم در آن حاکم شد فرانسه است. سال 1789 وقتی اعلامیه حقوق مردم پس از انقلاب فرانسه صادر شد مشخص شد که این اعلامیه و قانون اساسی هم براساس ارزش‌های لیبرالیسم تدوین شده است. 

 

نقدهایی بر مکتب لیبرالیسم

منتقدان لیبرالیسم معتقدند این نظریه سیاسی با تکیه بیش از حد بر بازار آزاد در زمینه اقتصادی سبب می‌شود شکاف اقتصادی میان طبقات جامعه بسیار بیشتر شود و ثروتمندان ثروتمندتر و فقرا فقیرتر شوند. در عین‌حال این نقد بر لیبرالیسم وارد است که ارتباط میان فرد و جامعه به درستی در این نظریه تبیین نشده است و تکیه بیش از حد بر فردگرایی سبب می‌شود بار مسئولیت‌های اجتماعی و وظیفه انسان در برابر هم‌نوعان و اجتماعش در اولویت نباشد. در عین‌حال بسیاری از منتقدان نظریه لیبرالیسم تاکید دارند که این نظریه با تکیه بر حق فرد سبب می‌شود بی‌توجهی لیبرال‌ها به جنبه‌های اجتماعی زندگی نوعی خودپسندی را در اجتماع به وجود بیاورد و به ضرر مهاجران باشد و حتی به مفاهیمی همچون بروز نژادپرستی دامن بزند. 

 

کتاب‌هایی دربارۀ لیبرالیسم

مهم‌ترین کتاب‌هایی که برای آشنایی با لیبرالیسم می‌توانید بخوانید: 

 

لیبرالیسم | لودویگ فون‌میزس | مهدی تدینی | کتاب پارسه

لودویگ فون میزس از متفکران برجستۀ مکتب لیبرالیسم است. او در کتاب «لیبرالیسم» به‌صورتی موجز و روشن به چیستی لیبرالیسم و اهمیت آن می‌پردازد. «لیبرالیسم» کتابی مفید برای دانشجویان فلسفۀ سیاسی و نیز مناسب برای همۀ کسانی است که می‌خواهند با اصول اولیه و اساسی و مهم لیبرالیسم کلاسیک، به‌ویژه مکتب اتریش، یک آشنایی مقدماتی پیدا کنند و با دیدگاه‌های یکی از متفکران برجستۀ این مکتب و تعریف و تلقی او از لیبرالیسم آشنا شوند.

لیبرالیسم
عنوان کتاب:
لیبرالیسم
ناشر:
کتاب پارسه
نویسنده:
لودویگ فون میزس
قیمت:
265,500 تومان
2,950,000

سرمایه‌داری و آزادی | میلتون فریدمن | غلامرضا رشیدی | نشر نی

میلتون فریدمن، که «مکتب پولی» نوین با نام او شناخته شده است، از جمله اقتصاددانان طرفدار مکانیسم اقتصاد بازار است که نظریه های وی، خصوصاً بر سیاست های اقتصادی دولت های امریکا و جهان سرمایه داری تأثیری بسزا داشته است.به نظر فریدمن، اقتصاد از سیاست جدا نیست و اقتصاد آزاد شرط لازم برای برقراری آزادی سیاسی است. در نتیجه، آزادی سیاسی نمی تواند بدون آزادی اقتصادی پابرجا بماند.

سرمایه داری و آزادی
عنوان کتاب:
سرمایه داری و آزادی
ناشر:
نی
نویسنده:
میلتون فریدمن
قیمت:
144,000 تومان
1,600,000

رساله‌ای درباره حکومت | جان لاک | حمید عضدانلو | نشر نی

جان لاک را به عنوان یکی از ستون‌های اصلی لیبرالیسم می‌شناسند، او این رساله را ابتدا به شکل ناشناس منتشر کرد و در سال 1689 کسی نمی‌دانست نویسنده این رساله اثرگذار کیست. او در این اثر به شرح ایده‌های یک جامعه متمدن مبتنی بر حقوق طبیعی و نظریه قرارداد می‌پردازد. کتاب حاضر یکی از آثار بنیادین و کلیدی درباره لیبرالیسم به شمار می‌آید. او در این اثر تبیین می‌کند که ویژگی‌های حاکمیتی که در اختیار مردم است چگونه خواهد بود و تا چه اندازه برابری در پیشگاه قانون و فردگرایی برای رسیدن به یک جامعه ایده‌آل اهمیت دارد. 
رساله‌ای درباره حکومت
عنوان کتاب:
رساله‌ای درباره حکومت
ناشر:
نی
نویسنده:
جان لاک
قیمت:
234,000 تومان
2,600,000

راه بردگی | فریدریش فون‌هایک | محمود صدری | انتشارات دنیای اقتصاد 

کتاب راه بردگی با مقدمۀ جدیدی از میلتون فریدمن تبدیل به یک اثر کلاسیک واقعی شده است. کتاب راه بردگی کتابی باریک‌بین و مستدل و در عین حال واضح و آشکار، فلسفی و انتزاعی و هنوز واقعی و واقع‌بین، تحلیلی و عقلانی و ضمناً دارای آرمان‌های عالی و یک مأموریت روشن است. مشکلات دوران جنگ و بعد از آن، که هایک از آن‌ها برای نشان دادن تز اصلی جاودان خود استفاده کرده و زبان جمع‌گرایی زمان را که برای مستندسازی اظهارات خود دربارۀ فضای فکری به کار برده، برای نسل بعد از جنگ آشنا بوده و رابطۀ نزدیکی بین نویسنده و خواننده به وجود آورده است. رسالۀ مهم و قوی پروفسور هایک یک نوع روشنگری به وجود آورد، به ویژه برای مردان و زنان جوانی که در طول جنگ در نیروهای مسلح خدمت کرده‌ بودند. تجربیات آن‌ها باعث شده است که معنا و ارزش آزادی فردی را بیش از پیش درک کنند.

در نظر بسیاری پیش‌بینی‌های هایک دربارۀ عواقب نظریۀ جمع‌گرایی نه احتمالات فرضی ساده بلکه واقعیات آشکاری هستند که خودشان آن‌ها را در ارتش تجربه کرده‌اند. کتاب راه بردگی نشان می‌دهد که اگر اجرای افکار مبتنی بر برنامه‌ریزی متمرکز دنبال شود ناگزیر به عدم کارآیی اقتصادی و مسائل سیاسی منجر می‌گردد. این کتاب بازتاب نگرانی‌های هایک دربارۀ قدرت گرفتن باورهای سوسیالیستی تخیلی در انگلستان در آن زمان است. طبق استدلال هایک، قدرت برنامه‌ریزی متمرکز حتی سوسیالیست‌های معتدل را به طور ناخواسته به حکومت استبدادی و تمامیت‌خواه خواهد کشاند که از لحاظ اخلاقی در آرمان‌شهر ترسیم شدۀ خود هرگز در پی‌آن نبوده‌اند.

راه بردگی
عنوان کتاب:
راه بردگی
ناشر:
نگاه معاصر
نویسنده:
فردریش فون هایک
قیمت:
270,000 تومان
3,000,000

لیبرال دموکراسی

لیبرال دموکراسی یکی از محبوب‌ترین و پذیرفته‌شده‌ترین صورت‌های بروز لیبرالیسم در ساحت عمومی است. لیبرال دموکراسی نوعی از حکومت است که یک دولت دموکراتیک برخی از ویژگی‌های لیبرالیسم را هم پذیرفته است. از این موارد می‌توان به اصولی همچون انتخابات آزادنه و عادلانه، توجه به آزادی‌های فردی و وجود احزاب اشاره کرد. لیبرال دموکراسی یا دموکراسی لیبرال پس از شکست سوسیالیسم بروز و ظهور پیدا کرد و طرفداران بسیاری پیدا کرد. 

با این‌حال در لیبرال دموکراسی نسبت به مساله بازارهای آزاد و جهانی‌سازی دست‌به عصاتر حرکت می‌کنند. فرانسیس فوکویوما اندیشمند علوم سیاسی معتقد است اکنون در جهان اجماعی شکل گرفته به نفع لیبرال دموکراسی. یکی از اولین طرفداران ایده لیبرال دموکراسی شاید «جان استوارت میل» فیلسوف بریتانیایی باشد که معتقد بود گسترش دموکراسی در دولت‌های لیبرال ضروری است و این گسترش را با افزایش حق مشارکت شهروندان در رویدادهای سیاسی جامعه معنا می‌کرد. لیبرال دموکراسی، دموکراسی را تا جایی مطلوب می‌داند که به آزادی فردی لطمه‌ای وارد نسازد.

تصویری از یک مشت قرمز و فردی که جلوی آن ایستادگی کرده است

کتاب‌هایی دربارۀ لیبرال دموکراسی

مهم‌ترین کتاب‌هایی که برای آشنایی با لیبرال دموکراسی منتشر شده، از این قرارند: 

 

فروپاشی لیبرال دموکراسی | وندی براون و جیسون هیکل | مسعود امیدی | نشر گل‌آذین

به باور نویسندگان این کتاب پیامدهای نئولیبرالیسم در حوزه‌های اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و اخلاقی به مراتب گسترده‌تر، عمیق‌تر و زیان‌بارتر از حوزه اقتصادی بوده و با ترویج فردگرایی، سودجویی افسارگسیخته، تضعیف و تخریب روحیه همكاری و مشاركت و جمع‌گرایی، ترویج ارزش های فرهنگی ضداجتماعی و فروكاستن ارزش های اخلاقی به اموری حسابگرانه و عقلایی و مرتبط با هزینه و منفعت در سطوح جهانی، اینك به برآمد نئوفاشیسم و فرسایش، تخریب و نابودی نهادهای دموكراتیك انجامیده است.

فروپاشی لیبرال دموکراسی
عنوان کتاب:
فروپاشی لیبرال دموکراسی
ناشر:
گل آذین
نویسنده:
وندی براون
قیمت:
225,000 تومان
2,500,000

ماکیاولیسم

ماکیاولیسم همانطور که از نامش پیداست برآمده از ایده‌های نیکولا ماکیاولی فیلسوف و نظریه‌پرداز ایتالیایی است. در این مکتب سیاسی مجموعه اصول و روش‌های پیشنهادی ماکیاولی برای زمامداری و حکومت بر مردم چراغ راه نظریه‌پردازان و سیاستمداران قرار می‌گیرد.  در این مکتب سیاسی هیچ‌چیز به اندازه در قدرت ماندن و حکومت کردن اهمیتی ندارد. بر این‌اساس ماکیاولیست‌‌ها هدف عمل سیاسی را دستیابی به قدرت می‌دانند و آن را محدود به هیچ حکم اهلاقی نمی‌کنند و هر چیزی را برای پیش‌برد سیاست‌هایشان مجاز می‌دانند و به‌شکل کلی سیاست را از عالم اخلاق جدا می‌کنند.

ماکیاولیست‌ها به شیوه سلف خودشان نیکولا ماکیاولی معتقدند که سیاستمدار اگر می‌خواهد بر گرده قدرت باقی بماند نباید از شرارت و اعمال زور و خشونت بترسد، چون اوست که صلاح جامعه را می‌داند. آنها برای دستیابی به قدرت هر عملی از کشتار تا خیانت و ترور و تقلب را توجیه می‌کنند. در نظریه سیاسی ماکیاولیسم باور اصلی این است که سیاستمدار باید واقع‌بین و مادی باشد، و شعار اصلی این است که شاه بر همه چیز ارجح است و این مردم هستند که باید تمام الزامات و قیود را رعایت کنند. ماکیاولیسم بعدها دامنه بسیار گسترده‌تری پیدا کرد و حتی ایده‌های نیکولا ماکیاولی دچار بدفهمی شد و با بروز ماکیاولیسم مذهبی شد که در این شیوه از حکومت سیاست هدف می‌شود و اخلاق و دین حول محور منافع حاکمان تغییر می‌کند.

یک مرد بزرگ در پس زمینه که دو مرد کوچک‌تر را به صورت عروسک کنترل می‌کند

کتاب‌هایی دربارۀ ماکیاولیسم

مهم‌ترین کتاب‌هایی که برای آشنایی با ماکیاولیسم می‌توانید بخوانید: 

 

شهریار | نیکولا ماکیاولی | داریوش آشوری | نشر آگه

ساده‌ترین تعریف از آنچه ماکیاولی می‌گوید شاید همین جمله باشد : «هدف، وسیله را توجیه می‌کند.» او با بلاغت تمام به واکاوی همین جمله پرداخته است. یک رساله سیاسی-تاریخی که به حاکمان می‌آموزد چطور قدرت و ثبات را حفظ کنند. ماکیاولی باور داشت که حفظ حکومت به هر چیزی اولویت دارد و برای رسیدن به ثبات حاکم باید دست از مصلحت‌اندیشی‌هایی همچون انسان دوستی، عدالت و رضایت رعیت بردارد. هر چند که بسیاری از منتقدان ماکیاولی از این کتاب به عنوان دفترچه راهنمای شیطان و جبار یاد می‌کنند، اما از منظری دیگر این کتاب به خواننده امروزی نشان می‌دهد که در ذهن یک حاکم جبار و دیکتاتور چه می‌گذرد و او بر چه اساسی چنین تصمیم‌هایی می‌گیرد.

او در این کتاب از نه اصل اساسی برای حاکمیت با ثبات یاد می‌کند که می‌بینیم حتی در دنیای امروز هم کارکرد دارند: یک: همیشه در پی سود و منفعت حکومتت باش. دو: به جز خودت به هیچ‌کس اعتبار نده. سه: بدی کن، اما طوری وانمود کن که گویی این بدسرشتی از آن تو نیست و دیگران مقصرند. چهار: در پی تصاحب همه چیز باش. پنج: خشونت را لحاظ کن. شش: از فریب غافل نشو. هفت: دشمنانت را از بین ببر و اگر لازم بود دوستانت را هم. هشت: با مردمانت مهربانی نکن. نه: و از اهمیت جنگ غافل نشو. و در کنار همه این توصیه‌ها به حاکم می‌گوید از آغشته کردن حکومتش به مذهب نیز غافل نشود. او معتقد بود حکومتی که مذهب را دخیل کرده باشد قوی می‌ماند. او معتقد بود پادشاهی با این خصوصیات می‌تواند جلوی فساد را هم بگیرد و بی‌رحمی را برای ایجاد هراس و دوری از فساد مردم ضروری می‌دانست. 

کتاب شهریار ماکیاولی با یکی از بهترین ترجمه‌ها در دسترس فارسی‌زبانان قرار گرفته است، ترجمه درخشان دکتر داریوش آشوری این اثر را به متنی بسیار قابل‌اتکا و خواندنی بدل کرده است. 

شهریار
عنوان کتاب:
شهریار
ناشر:
آگه
نویسنده:
نیکولو ماکیاولی
قیمت:
175,500 تومان
1,950,000

راهنمای خواندن ماکیاوللی | میگل وتر | محمد ملاعباسی | انتشارات ترجمان 

کتاب شهریار چنان یگانه است که شاید تنها اثری که بتوان به لحاظ اهمیت و اثرگذاری نزدیکش قرار بگیرد کتاب «مانیفست کمونیست» کارل مارکس است. این کتاب راهنما می‌کوشد با تکیه بر چهار موضوع محوری این کتاب، یعنی شر، آزادی، تضاد اجتماعی و امنیت، خواننده را با اصلی‌ترین دغدغه‌های ماکیاوللی آشنا کند. میگل وتر، نویسندۀ این راهنمای خواندن، علاوه‌بر بازگشایی دشواری‌های کتاب شهریار، به خواننده دیدی تاریخی می‌دهد دربارۀ اینکه، در هر دوره‌ای از تاریخ مدرن، شهریار چطور خوانده شده است و الهام‌بخش چه متفکران و نویسندگانی بوده است.

راهنمای خواندن ماکیاوللی
عنوان کتاب:
راهنمای خواندن ماکیاوللی
ناشر:
ترجمان علوم انسانی
نویسنده:
میگل وتر
قیمت:
70,200 تومان
780,000

سوسیالیسم

شاید در میان نظام‌های سیاسی و مکتب‌های سیاسی هیچ‌یک به اندازه سوسیالیسم طرفداران و نظریه‌پردازان سینه‌چاک و دشمنان قسم‌خورده همزمان نداشته باشد. معنای لغوی سوسیالیسم یعنی اصالت جمع و جامعه‌گرایى که از واژه فرانسوى سوسیال به ‌معناى اجتماعى گرفته شده و ریشه لاتینى آن واژه Socius به معناى شریک و همراه است.

نظریه سیاسی سوسیالیسم بیش از هر چیز روی مفهوم مالکیت جمعی تاکید دارد و اینکه وقتی ابزارهای تولید در اختیار همگان قرار داشته باشد استثمار طبقه ضعیف و نظام طبقاتی خودبه‌خود از بین می رود. نظریه سوسیالیسم در شکل آرمانی‌اش و روی کاغذ می‌گوید تصمیمات تولید و ابزارهای تولید باید توسط جامعه بی‌طبقه گرفته شود و یک ارگان دولتی هدایتش کند. سوسیالیست‌ها معتقدند توزیع همه چیز از غذا تا مراقبت‌های بهداشتی باید توسط دولت قیمت‌گذاری شود و همین امر یک جامعه عادلانه و خدمات برابر را به همراه می‌آورد.

سوسیالیسم از اوایل قرن نوزدهم و همزمان با روی کارآمدن انقلاب صنعتی طرفداران بسیاری پیدا کرد. پیدایش سوسیالیسم واکنشی بود به شرایط اقتصادی و اجتماعی که اروپا با رشد کاپیتالیسم صنعتی با آن روبرو شد و سبب ظلم و ستم وبروز اختلاف طبقاتی به طبقه فرودست اقتصادی شد و همین وضعیت سبب محبوبیت سوسیالیسم شد. همه اشکال سوسیالیسم در پی ایجاد جامعه‌ای مساوات‌طلب هستند؛ جامعه‌ای که همه اعضای آن از حمایتش بهره‌مند باشند و برای از بین بردن فقر یا کاهش آن به مؤسسات خیریه خصوصی نیازی نباشد.

سوسیالیسم بیش از هر چیز روی  برابری و عدالت تاکید دارد و این موارد را سرلوحه این نظریه سیاسی قرار داده است: 


برابری در حقوق سیاسی
خط‌بطلانی روی نظام‌های جهانی و مرزبندی میان کشورها
دولتی شدن امور و ثروت 
تاکید بر برنامه‌ریزی
توزیع عادلانه ثروت 
عمومی کردن مالکیت 
برنامه‌ریزی دولت برای وضعیت زندگی شهروندان از جمله امکانات درمانی، تحصیل و رفاه اجتماعی.

مشت‌های گره‌کرده در هوا

هر چند که امروزه برای بسیاری از ما سوسیالیسم مساوی است با ایده‌هایی که کارل مارکس و فریدریش انگلس در پی آن بودند و به مارکسیسم ختم شد، اما ریشه های باورهای سوسیالیستی را باید در روزهای دورتری جست، در آن روزگاری که افلاطون کتاب «جمهوری» را نوشت. افلاطون در جمهور می‌گوید: «ثروت باید متعلق به عموم باشد و به مصرف عمومی برسد و مشاغل را باید دولت تعیین کند.» در قرن هجدهم میلادی «جان استوارت میل» فیلسوف به نام انگلیسی خود را سوسیالیست می‌نامید، با این‌حال سوسیالیسم وقتی به کارل مارکس رسید به عنوان یک ایده ماتریالیستی پذیرفته شد.

نظریه‌پردازان سوسیالیسم موفق شدند در سال 1917 با حمایت‌های ولادیمیر لنین و یارانش برای اولین‌بار یک حکومت سوسیالیستی را در شوروی روی کار بیاورند. رویای جمعی که به حقیقت بدل شد، اما در واقع بعد از فروپاشی حکومت شوروی در دهه نود بود که پیش چشم دنیا مشخص شد که مردم شوروی و حکومت‌های کمونیستی چطور زیر چرخ‌دنده‌های سوسیالیسم نابود شده‌اند و ساحت انسانی‌شان نابود شده است. 

اتحاد جماهیر شوروی توسط حزب کمونیست اتحاد جماهیر شوروی به‌عنوان یک دولت تک‌حزبی اداره می‌شد که ظاهراً دارای یک سازمان سانترالیسم دموکراتیک بود و تا زمان انحلال اتحاد جماهیر شوروی در ۲۶ دسامبر ۱۹۹۱، مارکسیسم–لنینیسم ایدئولوژی راهنمای رسمی آن باقی ماند. اما سوسیالیسم تنها به شوروی محدود نشد و این مکتب سیاسی تا دورترها یعنی چین، کره‌شمالی و اروپای شرقی تسری پیدا کرد.

 

کتاب‌هایی دربارۀ سوسیالیسم

 

سرمایه (نقد اقتصاد سیاسی) | کارل مارکس | حسن مرتضوی | لاهیتا 

کارل مارکس هجده سال از عمر خود را صرف نوشتن سرمایه کرد، اثر دو جلدی که به عنوان کتاب مقدس سوسیالیست‌ها مشهور است. تحلیل قواعد اقتتصادی و تولید نظام سرمایه‌داری در این اثر واکاوی شده است. بسیاری معتقدند این اثر کندوکاوی انتقادی است که نشان می‌دهد سوسیالیسم چه نمی‌خواهد.

بررسی‌های او در این اثر  شامل یک بازه زمانی هزاران ساله می شود، هرچند تمرکز اصلی او بر پیدایش سرمایه داری در سده های اخیر است. فئودالیسم با ویژگی هایی همچون اراضی اشتراکی، مایملک محدود دهقانی، و جوامع اشتراکی «ابتدایی»، یکی از آن شکل‌های قدیمی تر تولید اجتماعی است که طی فرایند شکل‌گیری فروشندگان آزاد نیروی کار از بین‌رفته است. تمام این شیوه‌های (تولید پیشاسرمایه دارانه) غالبا مبادلات بازاری کوچکی، به عنوان بخشی از این شیوه‌های تولید، داشته‌اند، که آن هم از خلال توافقات دادوستدی میان قبیله‌ها صورت می‌گرفته است. 

با این همه، کالاهای تولید شده برای این قبیل مبادلات بازاری، به دست مردمانی ساخته می‌شده که خودشان، چه شخصا و چه به صورت اشتراکی، مالک ابزارهای تولیدی‌شان بوده‌اند. اما بازارهای سرمایه‌داری کاملا متفاوت‌اند. سرمایه‌‌داری فقط زمانی پدید می‌آید که صاحب وسایل تولید و معاش، کارگر آزاد را در بازار به عنوان فروشنده نیروی کارش در دسترس ببیند. و همین یک پیش شرط تاریخی، تاریخ یک جهان را شکل می‌دهد. بنابراین، سرمایه از همان ابتدا عصر جدیدی را در فرایند تولید اجتماعی اعلام می‌کند.

سرمایه
عنوان کتاب:
سرمایه
ناشر:
فردوس
نویسنده:
کارل مارکس
قیمت:
1,350,000 تومان
15,000,000

فهم سوسیالیسم | ریچارد ولف | فرهاد اکبرزاده | نشر نون 

نویسنده در این اثر با تکیه بر مستندات تاریخی تلاش کرده است سوسیالیسم را در تمام ساحت‌هایش به خواننده معرفی کند. او معتقد است در این زمانه بار دیگر سوسیالیسم در میان جوانان محبوب شده و آنها از سرمایه‌داری دلزده هستند. ولف در این اثر بیش از هر چیز این مساله را پیش می‌کشد که چرا معتقد است سوسیالیسم می‌تواند همان دموکراسی رادیکال باشد. 

ریچارد د. ولف امر اجتماعی را با در کانون قرار دادن مردم، جایگاه‌ها و اشتیاق‌هایی که دیگر اقتصاددان‌ها آن‌ها را کنار گذاشته‌اند به سوسیالیسم موکول می‌کند و بدیل سوسیالیستی معقول و عادلانه‌ای را نیز در مقابل بهره‌کشی سرمایه‌دارانه می‌گذارد.

فهـم سوسیالیسم
عنوان کتاب:
فهـم سوسیالیسم
ناشر:
نون
نویسنده:
ریچارد د. ولف
قیمت:
71,100 تومان
790,000

چرا سوسیالیست نیستم | رند پال | مسعود یوسف‌حصیرچین | کتاب پارسه

رند پال در این کتاب تصویری از تاریخ سوسیالیسم به ما می‌دهد؛ از گولاگ‌های استالین تا قحطی سالهای اخیر در ونزوئلا، از سوء برداشتها دربارۀ «آرمانشهر» سوسیالیستی اروپا تا تبدیل شدن این اندیشه به مد روز دانشگاه‌ها. نویسنده معتقد است بازگشت سوسیالیسم فقط به این دلیل ممکن شده است که بسیاری از آمریکایی‌ها خطرات حقیقی مرگبارترین ایدئولوژی قرن بیستم را فراموش کرده‌اند.

چرا سوسیالیست نیستم
عنوان کتاب:
چرا سوسیالیست نیستم
ناشر:
کتاب پارسه
نویسنده:
رندپال
قیمت:
358,200 تومان
3,980,000

چرا سوسیالیسم نه | جرالد آلن کوهن | شاپور اعتماد | نشر هرمس 

در این کتاب کم‌حجم 80 صفحه‌ای جرالد آلن کوهن با استفاده از یک تمثیل درباره سفری دسته‌جمعی و کوتاه به تامل درباره امکان بروز سوسیالیسم می‌پردازد. او با اتکا به این تمثیل به طرح این موضوع می‌پردازد که چرا ما آدم‌ها وقتی راهی یک سفر گروهی کوتاه می‌شویم ترجیح می‌دهیم بر مبنای مناسبات سوسیالیستی که همان بده و بستان جمعی با برنامه و مالکیت جمعی است همه چیز را پیش ببریم و اتفاقا در این وضعیت همه‌مان راضی هستیم و اگر این سفر را بر مبنای آموزه‌ها و الگوهای سرمایه‌داری بچینیم وضعیت برای همه‌مان مشمئزکننده می‌شود. 

جرالد آلن کوهن البته این‌قدرها ساده‌دل نیست که یک سفر کوتاه و گردش را با زندگی هر روزه یکی بگیرد، اما از این مثال برای بسط دادن این ایده استفاده می‌کند که نظریه سیاسی سوسیالیسم و سوسیالیست‌ها در پی چه چیزی هستندو اگر اصل مساوات طلبی به شکلی منطقی در زندگی ساری و جاری باشد چه نتایج مثبتی در پی خواهد داشت. او برابری فرصت‌ها را هم از منظر بورژوازی و هم سوسیالیسم بررسی می‌کند و به زمینه‌های بروز بی‌عدالتی می‌پردازد. 

چرا سوسیالیسم نه
عنوان کتاب:
چرا سوسیالیسم نه
ناشر:
هرمس
نویسنده:
جرالد آلن کوهن
قیمت:
11,250 تومان
125,000

سوسیالیسم: ایده‌ی شکست‌خورده‌ای که هرگز نمی‌میرد | کریستین نیمیتز | محمد ماشین‌چیان | نشر علم 

سوسیالیسم به طرز عجیب و غیرقابل انکاری از طریق تجربیات دنیای واقعی رد شده است. در طول صد سال گذشته، بیش از دو هزار تلاش برای ایجاد یک جامعه سوسیالیستی انجام شده است، از اتحاد جماهیر شوروی گرفته تا مائوئیست‌ها در چین و ونزوئلا؛ همه آن‌ها در درجات مختلفی از شکست به پایان رسیده‌اند. اما، طبق گفته طرفداران سوسیالیسم، تنها دلیل چنین وقایعی این است که هیچ یک از این تجربیات سوسیالیسم واقعی نبودند.

کتاب حاضر  تاریخچه این موضوع را تا به امروز، با پاسخی مستدل بررسی می‌کند.

این کتاب نشان می‌دهد که چگونه ادعای سوسیالیسم جعلی پس از این رویدادها مطرح شده است. تا زمانی که یک پروژه سوسیالیستی در مراحل آماده‌سازی باشد، تقریبا هیچ کس ادعا نمی‌کند که این سوسیالیسم واقعی نیست؛ در عوض، تقریبا هر پروژه سوسیالیستی در تاریخ، یک فاز شبیه ماه عسل را پشت سر گذاشته است، که طی آن با شور و نشاط، مورد تحسین روشنفکران برجسته غربی قرار گرفته است و تنها زمانی آن را انکار می‌کنند که شکست‌هایشان بسیار آشکار شده است و می‌گویند: این‌ها سوسیالیسم واقعی نیستند. این کتاب به خوبی توضیح می‌دهد که چرا سوسیالیسم به عنوان یک سیستم، فاقد استحکام کافی و کاربردی در دنیای واقعی است.

سوسیالیسم ایده شکست خورده ای که هرگز نمی میرد
عنوان کتاب:
سوسیالیسم ایده شکست خورده ای که هرگز نمی میرد
ناشر:
علم
نویسنده:
محمد ماشین چیان
قیمت:
229,500 تومان
2,550,000

ناسیونالیسم 

ناسیونالیسم یا همان ملی‌گرایی یکی از محبوب‌ترین ایده‌های سیاسی در مکتب‌های نظری است و در میان افکار عمومی غالبا طرفدارانی دارد و بسیار پیش می‌آید که افراد با هر میزان از سواد سیاسی و مطالعه از اینکه خود را ناسیونالیست بدانند ابایی ندارند. با این‌حال ایده ناسیونالیسم در طول قرن‌ها به عنوان یک شمشیر دو لبه از سوی متفکران سیاسی مورد بحث بوده و بسیاری‌ از اهل فکر معتقدند ایده ناسیونالیسم اگر به درستی تبیین نشود بسیار خطرناک است و می‌تواند به نژادپرستی و فاشیسم ختم شود. در واقع باور اولیه ناسیونالیست‌ها تکیه بر ملیت و برتری‌شان نسبت به همسایه‌ها و سایر قومیت‌هاست.

اما در معنای وسیع‌تر و کم‌تر خطرناکش ناسیونالیسم یا ملی‌گرایی را می‌توان یک ایده سیاسی تعبیر کرد که هدف آن ترقی منافع یک ملت است و از یک‌جور آگاهی جمعی نشات می‌گیرد که احساس وفاداری؛ دلبستگی به نژاد، زبان و سنت‌ها و ارزش‌های اجتماعی یک گروه را ترویج می‌کند. در ناسیونالیسم عناصری همچون پرچم، زبان، سنت‌ها و سرود ملی گاه حتی تا مرحله تقدس‌یافتن پیش می‌روند. با این‌همه ناسیونالیسم سرچشمه‌ای است که اغلب به رودی با عنوان راست‌گرایی در عرصه سیاست ختم می‌شود. جامعه‌ای که بیش از هر چیز به هویت زبانی و قومیتی تاکید دارد. ماکس وبر فیلسوف و نظریه‌پرداز معتقد است در این گروه‌بندی نیای مشترک در اولویت قرار گرفته است. 

از اولین نظریه‌پردازان ناسیونالیسم می‌توان به چهره‌هایی همچون ژان ژاک روسو و مونتسکیو در فرانسه اشاره کرد. اولین ریشه‌های بروز ناسیونالیسم در قالب یک مکتب سیاسی را شاید بتوان به روزگار ناپلئون نسبت داد و احساس غرور ملی که فتوحات او برای فرانسوی‌ها به همراه آورد. ناسیونالیسم برخلاف سایر ایده‌های سیاسی  می‌تواند دموکراتیک یا غیردموکراتیک باشد و برای این وضعیت تعریف مشخصی ندارد و چه بسیار ناسیونالیست‌هایی که دموکرات بودند و چه تعداد ناسیونالیست‌هایی که دست‌آخر به مروجان فاشیسم و نازیسم تبدیل شدند. شاید از همین‌روست که بسیاری از متفکران برجسته روزگار ما تلاش کرده‌اند مردمانشان را از دل بستن به ملی‌گرایی افراطی و ناسیونالیسم بر حذر دارند، چرا که عواقب آن قابل‌ پیش‌بینی نبوده است، برای مثال آلبرت اینشتین معتقد بود: «ناسیونالیسم بیماری قرن ماست. ناسیونالیسم سرخک بشریت است.»

ناسیونالیسم قومی، غالبا متعلق به مردمانی است که از عقب‌ماندگی‌های فرهنگی قابل توجهی رنج می‌برند و مرادشان از دموکراسی و حق تعیین سرنوشت، صرفا تاسیس دولت خاص خودشان است؛ بدون اینکه در سایر حوزه‌های زندگی اجتماعی‌شان اعتقاد چندانی به رعایت ارزش‌های دموکراتیک داشته باشند.

نقشه‌ی دنیا و پرچم‌های مختلف دنیا

کتاب‌هایی دربارۀ ناسیونالیسم و ملی‌گرایی

 

پیدایش ناسیونالیسم ایرانی | رضا ضیا ابراهیمی | حسن افشار | نشر مرکز 

نویسنده در این کتاب دست روی یک موضوع بسیار حساس و در عین‌حال بحث برانگیز در میان بدنه مردم ایران گذاشته است. او به بررسی این موضوع پرداخته است که این حسرت شکوه و افتخار برای ایران پیش از اسلام از کجا نشات می‌گیرد. او معتقد است این باور در میان عوام ایرانیان بسیار ریشه‌دار و محبوب است و به بررسی این شیفتگی به ایران پیشا اسلامی پرداخته است. ضیا ابراهیمی در حین این بررسی‌ها دریافته است که ایرانیان با تکیه بر سویه ملی‌گرایی‌شان ترجیح می‌دهند به جای نزدیکی به اعراب از آنها فاصله بگیرند و بیشتر به سمت خویشاوندان آریایی-اروپایی‌شان متمایل شوند. او معتقد است افتخار ایرانیان به نژاد آریایی از همین ناسیونالیسم نشات می‌گیرد و از اصطلاح «ناسیونالیسم بی‌جاساز» استفاده می‌کند. نویسنده به بررسی مواردی همچون قدمت 2500 ساله ایران، عصر طلایی و ریشه‌های شکل گرفتن این باورها می‌پردازد و در بررسی‌هایش به این مهم می‌رسد که این احساس غرور ملی‌گرایی در اواخر دوره قاجار در ایران پا گرفته است. 

پیدایش ناسیونالیسم ایرانی
عنوان کتاب:
پیدایش ناسیونالیسم ایرانی
ناشر:
مرکز
نویسنده:
رضا ضیاء ابراهیمی
قیمت:
42,075 تومان
495,000

ناسیونالیسم | ارنست گلنر | محمدعلی تقوی | نشر مرکز 

ناسیونالیسم خصیصه‌ای «اتفاقی» دارد. ملت‌ها، از پیش تعیین‌ شده نیستند، بلکه توسط دولت‌ها و ناسیونالیست‌ها به وجود می‌آیند. افراد اغلب مجبورند، در میان چند نوع ناسیونالیسم رقیب دست به انتخاب بزنند. با این حال ناسیونالیسم در بعضی از شکل‌های خود، سرنوشت محتوم جهان مدرن بوده و... دارای ریشه‌هایی ژرف در زندگی مدرن است. از سوی دیگر، این ریشه‌ها همه‌گیر نبوده و ناسیونالیسم جزئی از سرنوشت همه ابنای بشر نیست. برخی از جوامع انسانی، احتمالا گریزی از ناسیونالیسم ندارند، ولی در برخی دیگر از جوامع، بروز آن چندان محتمل نیست. 

ناسیونالیسم
عنوان کتاب:
ناسیونالیسم
ناشر:
مرکز
نویسنده:
ارنست گلنر
قیمت:
3,060 تومان
36,000

آخرین بحث‌ها در مورد ناسیونالیسم | اوموت اوزکریملی | طاهر اصغرپور | نگاه معاصر

نویسنده در این اثر برخی از رایج‌ترین ابهامات را در حوزه ناسیونالیسم مدنی و ناسیونالیسم قومی به صورت دقیق و موشکافانه بررسی کرده است. کتاب اوز کریملی بسیاری از نظام‌ها و حوزه‌ها نظیر حوزه جامعه‌شناسی، علوم سیاسی، تاریخ، مردم شناسی فرهنگی و نظریه سیاسی را شامل می‌شود و به طیف گسترده‌ای از مسائل و بحث‌ها می‌پردازد و قصد دارد شکاف بین نظریه سیاسی و ادبیات هنجاری را پر کند.
آخرین بحث ها در مورد ناسیونالیسم
عنوان کتاب:
آخرین بحث ها در مورد ناسیونالیسم
ناشر:
نگاه معاصر
نویسنده:
اوموت اوزکریملی
قیمت:
108,000 تومان
1,200,000

فاشیسم 

فاشیسم در معنای لغوی همچون بسیاری از نظریه‌های سیاسی ریشۀ لاتین دارد و از کلمۀ فاسیس (fasces) سرچشمه می‌گیرد. واژه‌ای لاتین که در زبان ایتالیایی هم معنای گروه می‌دهد و بعدها به نوعی از نظریۀ سیاسی اطلاق شد که در فاصله سال‌های ۱۹۲۲ تا ۱۹۴۳ ایتالیا را در یکی از تاریک‌ترین دوره‌های سیاسی‌اش فرو برد. ایده‌ای که بنیتو موسولینی در پی گسترش آن بود و در حالی که شعله‌های نازیسم آلمان را به آتش کشیده بود، در این سوی مرز زندگی را برای چند نسل از ایتالیایی‌ها به جهنم تبدیل کرد.  برخی معتقدند شاید اگر موسولینی به قدرت نمی‌رسید هرگز کابوس هیتلر هم برای اروپا به واقعیت بدل نمی‌شد.

فاشیست‌ها در تبیین نظریه فاشیسم بیش از هر چیز روی این نکته‌ها تاکید داشتند: آنها به مساله صلح بهایی نمی‌دادند و با سوسیالیسم و لیبرالیسم مخالف بودند و به تبعیت از دولت و تمامیت‌خواهی بها می‌دادند و رهبر را همچون موجودی مقدس می‌دانستند و متخصص به سخره گرفتن نظریه‌های سیاسی مبتنی بر دموکراسی بودند و روحیه جنگ‌طلب داشتند و جنگ را ستایش می‌کردند. . بنیتو موسولینی فاشیسم را نه تنها به عنوان یک نظریه سیاسی عامه‌پسند یا یک جنبش مسلحانه قدرتمند که به عنوان یک فرقه مذهبی نیز جا انداخته بود و سیاست را به عنوان یک ایمان جمعی جا زده بود. بیشتر از صد سال از ظهور فاشیسم می‌گذرد، اما چشم دنیای آزاد چنان از ظهور دوباره این ایده ترسیده است که امروز هم مدام از خطر زنده شدن و سربرآوردن فاشیسم حرف می‌زند و هر نشانه‌ای از افراطی‌گری و ملی‌گرایی رادیکال جوامع آزاد و روشنفکران و اهل فکر را می‌ترساند، چرا که زخم فاشیسم هنوز در حافظه‌ جمعی جهان خون‌چکان است. 

تصویری قرمز از مردی که نماد فاشیسم است

فاشیسم | کوین پاسمور | علی معظمی | نشر ماهی 

مجموعه کتاب‌های جیبی آکسفورد یکی از معتبرترین منابع برای شناخت مفاهیم پایه است. کتاب فاشیسم در این مجموعه یکی از مهم‌ترین عنوان‌هاست. پاسمور استاد فلسفه و تاریخ‌نگار در این اثر به چیستی فاشیسم پرداخته است و با زبانی ساده عصارۀ این نظریه را برای خواننده توضیح می‌دهد. به باور نویسنده «فاشیسم مجموعه‌ای است از ایدئولوژی‌ها و واکنش‌ها که می‌خواهد وفاداری به ملت را با تعریفی انحصاری از ملت بر پایه مفاهیم زیستی، فرهنگی یا تاریخی، بالاتر از وفاداری به هر چیز دیگر بنشاند و یک جامعۀ ملی بسیج یافته بیافریند.» چگونگی شکل‌گیری و نسبت آن با مفاهیمی همچون جنسیت، طبقه و ناسیونالیسم با بررسی این مفهوم در سه کشور فرانسه، ایتالیا و آلمان می‌کوشد چهره‌ای واقعی از آن را بدون هیچ‌گونه قضاوت سطحی و پیش‌داوری نشان بدهد.

مختصر و مفید
عنوان کتاب:
مختصر و مفید
ناشر:
ماهی
نویسنده:
کوین پاسمور
قیمت:
85,500 تومان
950,000

موسولینی؛ ظهور و سقوط دوچه | کریستوفر هیبرت | ترجمۀ بیژن اشتری | نشر ثالث

کتاب موسولینی یکی از محبوب‌ترین عنوان‌ها در مجموعۀ کتاب‌های سرخ نشر ثالث است. کتابی که به برررسی زندگی و فعالیت‌های یکی از مشهورترین رهبران دیکتاتور جهان می‌پردازد. ویژگی این زندگینامه وجه دراماتیک و داستانی آن است و بیش از همه بر روی زندگی شخصی و سیری که او برای رسیدن به این جایگاه طی کرده، تمرکز می‌کند. 

به باور بسیاری از تحلیلگران تصمیم‌های غلط موسولینی در طول جنگ جهانی دوم نه تنها خود او بلکه آدولف هیتلر را هم ضعیف کرد و در نهایت سبب شکست جبهۀ متحدین شد. هر چند در سال‌های نخست جنگ جهانی دوم ایتالیا در کشورهای آفریقایی تصرفات بسیاری به دست آورد، اما چندین اشتباه تاکتیکی سبب شد که با اعلان جنگ انگلستان به ایتالیا کار برای موسولینی سخت شد. هر چند که هیتلر به کمک او شتافت، اما به زودی از میانه سال ۱۹۴۳ با سلسله شکست‌های موسولینی و فشار جبهه متفین اوضاع برای هر دوی آنها یعنی هم هیتلر و هم موسولینی خوب پیش نرفت. 

شاید موسولینی هرگز در کابوس‌هایش هم نمی‌دید که چند سال بعد یعنی در آوریل ۱۹۴۵ جسد او و معشوقه‌اش تیرباران شود و برای چند روز ب با قلاب هاي مخصوص آويزان کردن گوشت قصابي ها از سقف يک ايستگاه پمپ بنزين وارونه آويخته شده تا آنکه با دستور پاپ جنازه ها را را پايين آوردند؛ می‌گویند در نهایت جسد او را به آتش کشيدند و خاکسترش را نيز به دريا ريختند.

موسولینی
عنوان کتاب:
موسولینی
ناشر:
ثالث
نویسنده:
کریسوفرهیبرت
قیمت:
378,000 تومان
4,200,000

فاشیسم و دموکراسی | جورج اورول | سودابه قیصری | نشر پارسه

پنج مقالۀ درخشان از جورج اورول یکی از هوشمندترین نویسندگان قرن بیستم که با تیزبینی نشان می‌دهد نشانه‌های ظهور فاشیسم چیست، کتاب حاضر در واقع نقشه راهی است برای خوانندگان امروزی که به درک روشنی از این نظریۀ سیاسی برسند و نشانه‌هایش را بشناسند. اورول این مقالات را در تاریک‌ترین دورۀ اروپا نوشته است، دوره‌ای که هنجارها و ارزش‌ها به شدت تغییر کرده بودند، صلح و فردیت تقبیح می‌شد و قرار بود همه برای یکی زندگی کنند. کتاب اورول برای خواننده امروزی به این دلیل جذاب است که نشان می‌دهد آزادی و دموکراسی تا چه حد شکننده هستند و می‌توانند به راحتی از دست بروند. 
فاشیسم و دموکراسی
عنوان کتاب:
فاشیسم و دموکراسی
ناشر:
کتاب پارسه
نویسنده:
جورج اورول
قیمت:
85,500 تومان
950,000

فاشیست جماعت را چطور بشناسیم | امبرتو اکو | یزدان جندقی | مان کتاب 

اومبرتو اکو یکی از زخم‌خوردگان فاشیست‌ها و به نظر می‌رسد این جماعت پیراهن سیاهان را خیلی خوب می‌شناسد. او در این کتاب طی سه جستار مجزا ویژگی‌ها و بارزه‌های اصلی این جماعت را معرفی کرده است. اکو معتقد است به محض ظهور یکی از این نشانه‌ها سروکله فاشیسم پیدا خواهد شد. در این کتاب اکو چهارده بارزه فاشیسم را بیان می‌کند و برای هر کدام طرحی توسط میلاد موسوی کشیده شده است. 

اکو چهارده نشانه اصلی ظهور فاشیسم را از این قرار طبقه بندی می‌کند که با از راه رسیدن سنت‌پرستی، عقل‌ستیزی، بدگمانی به زندگی روشنفکرانه، نقد ناپذیری، نژادپرستی، نزدیکی به طبقه متوسط ناکام، توهم دربارۀ قدرت خود و قدرت‌های دیگران، حرف زدن رهبران از یک نبرد نهایی، ستایشگری توده‌ها، قهرمان باوری، مردسالاری، ضدیت با پارلمان و ادبیاتی بدوی با دایره لغاتی یعنی سروکله فاشیست‌ها هم به زودی پیدا می‌شود. در این سه جستار او به روشنی به خواننده توضیح می‌دهد که فاشیست‌ها چطور با خدشه‌دار کردن واقعیت و انتقال اطلاعات سوگیری شده آن سرگذشت تلخ را برای مردم اروپا رقم زدند.

فاشیست جماعت را چطور بشناسیم
عنوان کتاب:
فاشیست جماعت را چطور بشناسیم
ناشر:
مان کتاب
نویسنده:
اومبرتو اکو
قیمت:
71,100 تومان
790,000

ساختار روانشناختی فاشیسم | ژرژ باتای | سمانه مرادیانی | بیدگل

ژرژ باتای فیلسوف و ادیب فرانسوی یکی از متفکران جریان‌ساز قرن بیستم بود که در مقالات متعددی به بررسی ساختار فاشیسم پرداخت. باتای معتقد است فاشیسم قدرتش را بیش از هر چیز از دو سر منشا می‌گیرد یکی نظامی‌گری و دیگری مذهب. براین اساس قدرت شماره یک همان کسی است که باید پرستیدش، هر چند که سویه‌های مذهبی همچون باوری پنهان زیر لایه نامی‌گری محو می‌شود. باتای از همین جهت است که فاشیسم را از منظر روانشناسی بررسی می‌کند چرا که معتقد است روابط احساسی که میان توده و رهبر در این وضعیت شکل می‌گیرد این دو را به هم پیوند می‌زند و رابطه‌ای میان مردم و رهبر می‌آفریند از جنس رابطه‌ای که میان سرباز و فرمانده وجود دارد.

ساختار روان شناختی فاشیسم
عنوان کتاب:
ساختار روان شناختی فاشیسم
ناشر:
بیدگل
نویسنده:
ژرژ باتای
قیمت:
77,400 تومان
860,000

سرچشمه‌ها و دکترین فاشیسم | جواننی جنتیله | سهیل صفاری | نگاه معاصر 

کتاب حاضر یکی از متن‌های مقدس میان فاشیست‌ها و از اساسی‌ترین متون این نظریه سیاسی به شمار می‌رود که به قلم مهم‌ترین فیلسوف فاشیست یعنی یجیوانی جنتیله نوشته شده است. اینکه چه در سر یک فاشیست می‌گذرد و چطور با ارائه توجیهاتی منطق درونی فاشیسم را بازگو می‌کند. به باور بسیاری همین کتاب و فیسوفی چون جنتیله بود که سبب شد فاشیسم در ایتالیا موفق عمل کند.

سرچشمه ها و دکترین فاشیسم
عنوان کتاب:
سرچشمه ها و دکترین فاشیسم
ناشر:
نگاه معاصر
نویسنده:
جواننی جنتیله
قیمت:
63,000 تومان
700,000

گفت‌وگو با موسولینی | امیل لودویگ | مهدی تدینی | پارسه

امیل لودویگ در این کتاب رودروی یکی از مشهورترین چهره‌های کیش شخصیت جهان نشسته است و بی‌واسطه منویات موسولینی را با خوانندگانش در میان گذاشته است. موسولینی در این گفت‌وگو که در سال ۱۹۳۲ انجام شده از زندگی خودش، از تحولات فکری‌اش و اینکه چطور از یک سوسیالیست طرفدار حقوق کارگران به یک فاشیست یکه تاز تبدیل شده است و ایده‌های سیاسی‌اش حرف می‌زند. این گفت‌وگوها در سالی انجام شده که قدرت موسولینی در اوج خودش بود، هیتلر هنوز روی کار نیامده بود و او به عنوان یک چهره جریان‌ساز در اروپا یکه‌تازی می‌کرد. 

کتاب «گفتگو با موسولینی» مقدمه و پنج بخش دارد که عبارتند از: «آموزش یک دولتمرد»، «گفتگوهایی دربارۀ دگردیسی‌ها»، «گفتگوهایی دربارۀ مسائل قدرت»، «گفتگوهایی دربارۀ محدوده‌های قدرت» و «گفتگو دربارۀ نبوغ و شخصیت».

گفتگو با موسولینی
عنوان کتاب:
گفتگو با موسولینی
ناشر:
کتاب پارسه
نویسنده:
امیل لودویگ
قیمت:
225,000 تومان
2,500,000

نظریه‌های فاشیسم | ولفگانگ ویپرمن | مهدی تدینی | ققنوس 

ولفگانگ ویپرمن در این کتاب با نگاهی جهان‌شمول سعی در بررسی تمام ابعاد این نظریه دارد، او سوالات اساسی همچون اینکه چطور جلوی چشم ما آزادی در بند کشیده می‌شود و یک شبه همه چیز در دامن فاشسیم سقوط می‌کند، بررسی کرده است. نظریه پردازی پیرامون فاشیسم، با تاریخ نویسی فاشیسم پیوندی تنگاتنگ دارد و هنگام بحث نظری، دانستن تاریخ فاشیسم بسیار مهم است. اما نویسنده به گونه‌ای ماهرانه از لغزیدن بحث به درون روایت تاریخ خودداری کرده و همین ویژگی فهم کتاب را ساده‌تر ساخته است.

نظریه های فاشیسم
عنوان کتاب:
نظریه های فاشیسم
ناشر:
ثالث
نویسنده:
ولفگانگ ویپرمان
قیمت:
37,800 تومان
420,000
بهترین نظام سیاسی کدام است؟

به‌نظر شما بهترین نظام سیاسی کدام است؟ آیا در این رابطه اطلاعات کافی را دارید؟ برای آشنایی با انواع نظام‌های سیاسی می‌توانید کتاب‌های پیشنهای سی‌بوک را مطالعه کنید و اگر کتابی هست که در فهرست ما نیامده، در بخش کامنت آن را معرفی کنید.

مطالب خواندنی بهترین‌ کتا‌ب‌های ادبیات ژاپن
علی فروزنده
30 دقیقه

ژاپن این‌روزها در کنار صنعت ماشین‌سازی و صادراتش، کنار ماشین‌های تویوتا گردش مالی عظیمی هم از ادبیات دارد، «مانگا» و «انیمه» طوفانی است که دنیای کتاب و ادبیات را در برگرفته و از آمریکا تا خاورمیانه با تب تند خوانش مانگا روبروست.

خواندن مقاله Left Arrow
مطالب خواندنی بهترین‌ کتاب‌های ادبیات ایتالیا را بشناسید
بامداد برزویه
40 دقیقه

از کمدی الهی دانته تا سه‌گانۀ ناپلی النا فرانته همیشه صدرنشین بوده است، یک‌جور تششع و تاثیرگذاری، یک‌جنس از صمیمت و گرما ارمغان ادبیات ایتالیایی به دنیای ادبیات است.

خواندن مقاله Left Arrow
مطالب خواندنی سرانۀ مطالعه در ایران و کشورهای مختلف چقدر است؟
الناز آذری
11 دقیقه

دوست دارید باهوش‌تر باشید؟ پول بیشتری به دست آورید و استرس کمتری داشته باشید؟ هر روز مطالعه کنید.

خواندن مقاله Left Arrow
مطالب خواندنی بهترین کتاب‌های اساطیری
بامداد برزویه
20 دقیقه

اسطوره‌ها هنوز برای انسان امروزین، انسانی که علم به او آگاهی بخشیده هنوز جالب است، هنوز ادبیات داستانی جهان بر گرده‌های اساطیر سوار است. هر چند که انسان امروز اغلب معتقد است اسطوره هیچ ردپایی در دنیای واقعی ندارد و به معنای لغوی نیز به معنای روایتی است داستانی که ممکن است کاملا ساختهٔ ذهن‌بشر بود.

خواندن مقاله Left Arrow
مطالب خواندنی معرفی بهترین کتاب‌های یوگا
بامداد برزویه
15 دقیقه

یوگا اساساً یک رشتهٔ معنوی مبتنی بر یک علم ظریف است که بر ایجاد هماهنگی بین بدن و ذهن تمرکز دارد. کلمهٔ یوگا از ریشهٔ سانسکریت «یوج» به معنای پیوستن یا یکپارچه‌شدن سرچشمه گرفته است.

خواندن مقاله Left Arrow
مطالب خواندنی چرا بزرگسالان به کتاب‌های رنگ‌ آمیزی علاقه دارند؟
علی فروزنده
14 دقیقه

هنگامی که کودک بودید، در یک روز بارانی یا زمانی که لازم بود بی‌سروصدا به کاری مشغول شوید، حتماً به سراغ نقاشی یا کتاب‌های رنگ آمیزی می‌رفتید و بسیار لذت می‌بردید. اما کتاب‌های رنگ آمیزی فقط مختص به بچه‌ها نیستند.

خواندن مقاله Left Arrow
مطالب خواندنی چگونه از مطالعه لذت ببریم؟
علی فروزنده
15 دقیقه

در دنیای پرسرعتِ امروز صفحه نمایش‌ها و وسایل دیجیتالی حواس همه را پرت کرده‌اند و بر آن حاکم شده‌اند. در دههٔ 1990 مشخص شد که فرهنگ دیجیتال قرار است زندگی روزمره را متحول کند و بسیاری از منتقدان پیش‌بینی کردند که کتاب‌ها هم سرنوشتی مانند اسب‌‌ها و کالسکه‌ها خواهند داشت.

خواندن مقاله Left Arrow
مطالب خواندنی جستار چیست؟
شادی صارمی
14 دقیقه

ادبیات سرشار از ژانرها و زیرشاخه‌های گوناگون است و یکی از محبوب‌ترین این ژانرها در میان اهالی ادبیات و کتابخوان‌ها جستارخوانی است، جستار در واقع برابر نهادی است به فارسی برای کلمۀ essay در زبان انگلیسی.

خواندن مقاله Left Arrow
مطالب خواندنی کتاب‌های ممنوعه در جهان
بامداد برزویه
14 دقیقه

اولین کتاب‌های ممنوع در تاریخ بشر را باید در قرن‌ها پیش جست، اولین ممنوع‌کنندگان به گواه تاریخ امپراطورهای چینی بودند.

خواندن مقاله Left Arrow
مطالب خواندنی سکولاریسم چیست؟ به زبان ساده
یسنا پارسی
22 دقیقه

واژه سکولار از ابتدای قرن چهاردهم میلادی وارد گفتمان‌های فلسفی و سیاسی شد، سکولار در تعریف کلی یعنی «آنچه وابسته به دین وابسته نیست.»

خواندن مقاله Left Arrow
مطالب خواندنی فاشیسم به زبان ساده
شادی صارمی
29 دقیقه

فاشیسم به عنوان یک نظریۀ سیاسی به خودی‌خود هولناک نبود، اما این ایدئولوژی وقتی چراغ راه قدرتمندان و سیاستمداران شد برای چندین نسل در سراسر قارۀ اروپا مرگ و مصیبت و نیستی به باور آورد.

خواندن مقاله Left Arrow
مطالب خواندنی بهترین نمایشنامه‌ها برای تمرین بازیگری
بامداد برزویه
10 دقیقه

اولین نمایشنامه‌ها در یونان باستان نوشته و اجرا شدند. آریستوفان، اوریپید و سوفوکل سه تراژدی‌نویس بزرگ آن دوره بودند و آثارشان هنوز هم بر صحنه‌ها اجرا می‌شوند.

خواندن مقاله Left Arrow
مطالب خواندنی چگونه کتابخوان شویم؟
بامداد برزویه
7 دقیقه

شما اوقات فراغت خود را چطور می‌گذرانید؟ لای صفحات کتاب‌ها یا در صفحات مجازی؟

خواندن مقاله Left Arrow
مطالب خواندنی فمنیسم چیست؟  چرا فمینیست‌ها دشمن مردان نیستند؟
شادی صارمی
25 دقیقه

فمنیسم یکی از مفاهیمی است که بیشترین کژتابی و سوءبرداشت‌ها طی چند دهۀ اخیر از آن شده است، آن‌قدر که بسیاری از مردان و حتی زنان در گفت‌وگوهای روزمره‌شان ممکن است بگویند «من فمنیست نیستم» یا حتی بگویند «من با مردها بد نیستم» و این درست همان نقطه‌ای است که مشخص می‌کند این نظریه چقدر می‌تواند اشتباه فهمیده بشود.

خواندن مقاله Left Arrow
مطالب خواندنی کمونیسم چیست؟ به زبان ساده
شادی صارمی
20 دقیقه

کمونیسم ایدئولوژی فراگیر است که ریشه در فلسفه و اندیشۀ‌ سیاسی دارد، ایدئولوژی‌ای که از سوی متفکران بسیاری از جمله کارل مارکس و فردریش انگلس تبیین شد. چکیده و عصارۀ کمونیسم برابری بود و مالکیت اشتراکی.

خواندن مقاله Left Arrow
مطالب خواندنی درس‌هایی از نویسندگان بزرگ برای داستان‌نویسان جوان
بامداد برزویه
19 دقیقه

آیا نوشتن امری است آموختنی؟ آیا ادبیات و خلق ادبی از ناخودآگاه می‌آید و نمی‌توان آن را یاد گرفت و پرورشش داد؟

خواندن مقاله Left Arrow
مطالب خواندنی بهترین روش‌های یادگیری لغات انگلیسی
بامداد برزویه
15 دقیقه

سخت‌ترین بخش آموزش زبان، یادگیری و به‌خاطر سپردن واژگان است. نداشتن دایرۀ لغات وسیع باعث می‌شود که در مکالمه به زحمت بیفتید.

خواندن مقاله Left Arrow
مطالب خواندنی معرفی بهترین پادکست‌های فارسی
علی فروزنده
17 دقیقه

پادکست یک محتوای رسانه‌ای سرگرم‌کننده یا آموزشی است که از مجموعه‌ای فایل صوتی یا تصویری دیجیتال ساخته شده است.

خواندن مقاله Left Arrow
مطالب خواندنی آموزش اصول و فنون داستان نویسی
یسنا پارسی
20 دقیقه

اولین داستان‌ها بر روی دیوارۀ غارها نوشته شدند. اجداد ما با حکاکی بر روی دیواره‌های غارها سعی داشتند پیامی به ما برسانند، شاید بتوان از همین غارنگاره‌ها کهن‌ترین داستان تاریخ بشر را نوشت و خود تاریخ هم می‌تواند یک داستان باشد. مارگارت اتوود می‌گوید: «در انتها همۀ ما به داستان تبدیل می‌شویم.»

خواندن مقاله Left Arrow
بعدی
قبلی
نظرت رو باهامون به اشتراک بذار.
نظرت راجع به این مقاله چیه؟
0/200
اولین نفری باشید که نظر خود را ثبت می کنید.